Με τα ωραία λόγια δεν φυλάγονται τα σύνορα

Ας ξεκινήσω με κάτι που θα έπρεπε να είναι αυτονόητο: οι Έλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης είναι συμπολίτες μας. Έχουν τα ίδια δικαιώματα με εμένα και με σένα και δικαιούνται τον ίδιο σεβασμό. Δεν το λέω για να προλάβω κανέναν, το πιστεύω.

Γι’ αυτό και με ενοχλεί αυτό που άκουσα από την υπουργό Παιδείας στην ορκωμοσία των νέων Μουφτήδων. Οι μουσουλμάνοι της Θράκης, είπε, είναι «η καλύτερη απόδειξη» ότι το Ισλάμ μπορεί να έχει ισότιμη θέση στην Ευρώπη. Ωραία φράση. Ταιριάζει σε κάθε τελετή. Αν όμως τη διαβάσεις δεύτερη φορά, πέφτει στα σημεία.

Η Θράκη δεν είναι «απόδειξη» για την Ευρώπη. Είναι μια συγκεκριμένη ιστορική περίπτωση, με δικό της νομικό πλαίσιο που πηγάζει από τη Λωζάνη. Ό,τι συμβαίνει στο Παρίσι, στις Βρυξέλλες ή στο Βερολίνο, με τις παράλληλες κοινότητες και τον εξτρεμισμό, δεν έχει καμία σχέση. Όποιος παίρνει ένα παράδειγμα από τη Ροδόπη και το κάνει επιχείρημα για ολόκληρη ήπειρο, ή δεν έχει διαβάσει τα στοιχεία ή ελπίζει ότι δεν θα τα διαβάσουμε εμείς.

Και πού είναι η αμοιβαιότητα; Την ισοτιμία που προσφέρουμε εδώ στους μουσουλμάνους της Θράκης, την προσφέρει η Τουρκία στους δικούς μας; Οι Έλληνες της Πόλης, που κάποτε ήταν δεκάδες χιλιάδες, είναι σήμερα λίγες χιλιάδες. Η Σχολή της Χάλκης είναι κλειστή από το 1971. Η Αγία Σοφία έγινε ξανά τζαμί το 2020, μέσα σε πανηγυρισμούς. Και εμείς, με αυτά τα δεδομένα, δίνουμε διαγωνισμούς φιλελευθερισμού από το βήμα. Δεν ξέρω πώς το βλέπουν οι Τούρκοι διπλωμάτες, αλλά μάλλον δεν το βλέπουν ως γενναιοδωρία.

Υπάρχει και κάτι ακόμα, πιο λεπτό. Η Άγκυρα επιμένει εδώ και χρόνια να μιλά για «τουρκική μειονότητα», ενώ η Λωζάνη μιλά για «μουσουλμανική». Δεν είναι λεπτομέρεια, είναι όλη η διαφορά. Κάθε φορά που ένας Έλληνας αξιωματούχος ταυτίζει τους πολίτες της Θράκης με τη θρησκεία τους, χωρίς να τονίζει πρώτα ότι είναι Έλληνες πολίτες, κάνει ένα μικρό δώρο σε αυτή την ατζέντα. Ίσως χωρίς να το καταλαβαίνει. Αυτό όμως δεν το κάνει λιγότερο προβληματικό.

Επιπλέον, τι περιμένω εγώ από μια υπουργό Παιδείας; Να μου μιλήσει για τα μειονοτικά σχολεία. Να μου πει πώς μαθαίνουν ελληνικά τα παιδιά της Θράκης, ώστε να βρουν δουλειά στην Ελλάδα και να μη στρέφονται αλλού. Να μου εξηγήσει ποιος κάνει τι στην ανάδειξη των μουφτήδων και γιατί το κράτος κρατά ρόλο εκεί. Αυτά είναι δουλειά. Η ευγενική φράση δεν είναι.

Δεν ζητώ ούτε εχθρότητα ούτε κλείσιμο. Ζητώ ό,τι θα ζητούσε κάθε σοβαρός άνθρωπος: ψυχραιμία, αμοιβαιότητα, σαφή γλώσσα, έργα. Ο πατριωτισμός δεν είναι να φωνάζεις. Είναι να ξέρεις τι λες, γιατί το λες και τι μπορεί να σημαίνει για κάποιον που ακούει από την απέναντι όχθη.

Η Ελλάδα δεν είναι ξενοφοβική. Ούτε πρέπει να φαίνεται αφελής.