«Μπλόκο» Αθήνας και Συμμάχων στον ΟΗΕ για το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο

Ένα νέο, θερμό επεισόδιο στη διπλωματική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου εκτυλίχθηκε στις αίθουσες του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αφορμή στάθηκε η πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να προχωρήσει στην κύρωση του αμφιλεγόμενου τουρκολιβυκού μνημοσύνου του 2019. Η αντίδραση της ελληνικής διπλωματίας ήταν άμεση και καταλυτική, με τον Υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, να αναλαμβάνει τον συντονισμό μιας ηχηρής, διεθνούς παρέμβασης.

Ο κ. Γεραπετρίτης δεν μίλησε μόνο εκ μέρους της Αθήνας. Σε μια κίνηση με ιδιαίτερο πολιτικό και γεωστρατηγικό βάρος, παρουσίασε μια κοινή δήλωση στην οποία συντάσσονται η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κύπρος, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν. Το μέτωπο αυτό έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση: αυθαίρετες διμερείς συμφωνίες που γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους τους διεθνείς κανόνες, απλώς δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές.

Ένα κείμενο χωρίς νομική ισχύ

Στο επίκεντρο της τοποθέτησης του Έλληνα Υπουργού βρέθηκε η θεμελιώδης αρχή ότι η όποια επικύρωση από το κοινοβούλιο της Λιβύης δεν αρκεί για να «βαφτίσει» νόμιμη μια παράνομη πράξη. Το μνημόνιο του 2019 χαρακτηρίστηκε εκ νέου ως «ψευδεπίγραφο, άκυρο και ανυπόστατο». Όπως υπογραμμίστηκε, η προσπάθεια παράκαμψης της γεωγραφικής πραγματικότητας —και κυρίως των νόμιμων δικαιωμάτων των ελληνικών νησιών, όπως αυτά ορίζονται ρητά από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS)— συνιστά ευθεία παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας.

Για τον μέσο πολίτη που παρακολουθεί τις εξελίξεις, το ζήτημα δεν είναι απλώς νομικό ή θεωρητικό. Αγγίζει τον πυρήνα της σταθερότητας στη «γειτονιά» μας. Η αποδοχή τέτοιων τετελεσμένων θα δημιουργούσε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο, όπου οποιοδήποτε κράτος θα μπορούσε να αυθαιρετεί, αγνοώντας τα δικαιώματα των γειτόνων του.

Σταθερότητα στη Λιβύη, αλλά με κανόνες

Παρά τη σκληρή γλώσσα απέναντι στις μονομερείς ενέργειες, η Αθήνα δεν κλείνει την πόρτα του διαλόγου. Η κοινή δήλωση καθιστά σαφές ότι η Ελλάδα και οι σύμμαχοί της επιθυμούν μια ενωμένη, ισχυρή και ευημερούσα Λιβύη, η οποία θα αποτελεί πυλώνα σταθερότητας για ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Η πολιτική μετάβαση της γειτονικής χώρας πρέπει να προχωρήσει, όμως αυτό μπορεί να συμβεί μόνο μέσα από τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών καλής γειτονίας. Η Αθήνα υπενθυμίζει ότι παραμένει ανοιχτή στη συνέχιση των διμερών συνομιλιών με την Τρίπολη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, αρκεί αυτές να διεξάγονται με καλή πίστη και με βάση τους κανόνες που ισχύουν για όλες τις πολιτισμένες χώρες.

Το στοίχημα της επόμενης μέρας

Η παρέμβαση στον ΟΗΕ αναδεικνύει ότι η ελληνική πλευρά επιλέγει τη θεσμική θωράκιση και τις πολυμερείς συμμαχίες ως το δραστικότερο μέσο απάντησης στις προκλήσεις. Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία και σε μια περιοχή με έντονες αναταράξεις, η περιφερειακή Ασφάλεια δεν εξασφαλίζεται με τετελεσμένα «στα χαρτιά», αλλά με τη συνεπή προσήλωση στους κανόνες του παιχνιδιού. Η μάχη για την επικράτηση της διεθνούς νομιμότητας στη Μεσόγειο συνεχίζεται, με την Αθήνα να κρατά σταθερά το τιμόνι της διπλωματικής πρωτοβουλίας.

Μπορείτε να δείτε αναλυτικά τις πηγές και τα ρεπορτάζ σχετικά με την παρέμβαση του Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στον ΟΗΕ και την κοινή δήλωση των χωρών στους παρακάτω συνδέσμους:

• The TOC – Κοινή δήλωση Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, ΗΑΕ και ΕΕ
• BankingNews – Κοινή δήλωση Ελλάδας, ΕΕ, Αιγύπτου, Κύπρου, Μπαχρέιν, ΗΑΕ στον ΟΗΕ
• LiFO – Κοινή δήλωση 5 χωρών και ΕΕ στον ΟΗΕ για τουρκολιβυκό
• ΕΡΤNews – Γεραπετρίτης από ΟΗΕ: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα