Εκσκαφέας «σκάβει» παγετώνα στις Άλπεις και η κάμερα το καταγράφει όλο: Οργή στην Αυστρία για το χιονοδρομικό του Πίτσταλ

Μια κάμερα που υπάρχει για να δείχνει στους σκιέρ τον καιρό στο βουνό έγινε ξαφνικά κάτι εντελώς διαφορετικό. Από τη Δευτέρα, η webcam σε ένα καταφύγιο του Τιρόλου τραβά κάθε λίγα λεπτά μια φωτογραφία, και σε όλες εμφανίζεται ένας εκσκαφέας. Σκάβει και ισιώνει την άκρη ενός παγετώνα.

Οι εικόνες από τον παγετώνα του Πίτσταλ, στην Αυστρία, έγιναν viral μέσα σε λίγες ώρες. Στη Γερμανία η λέξη «Pitztal» μπήκε στις πιο ανερχόμενες αναζητήσεις της Google, με πάνω από 5.000 αναζητήσεις. Στα social media η οργή ξεχείλισε.

Ο εκσκαφέας δουλεύει στη «γλώσσα» του παγετώνα Μιτελμπεργκφέρνερ, το κάτω άκρο του, εκεί όπου ο πάγος συναντά τα βράχια. Από την κάμερα του καταφυγίου Braunschweiger Hütte, όποιος θέλει μπορεί να παρακολουθεί σχεδόν σε ζωντανή μετάδοση το μηχάνημα να σκάβει και να ισιώνει.

Κάτω από τις αναρτήσεις του χιονοδρομικού, που υποτίθεται ότι έδειχναν τις ομορφιές του, γέμισαν δεκάδες οργισμένα σχόλια. Κάποιοι κατηγόρησαν την εταιρεία ότι καταστρέφει «συνειδητά» τον παγετώνα για να συνεχίσει το σκι. Ένα σχόλιο συγκέντρωσε την αίσθηση πολλών: «Ό,τι κάνει η κλιματική αλλαγή σε χρόνια, ο εκσκαφέας του Πίτσταλ το κάνει σε μια νύχτα».

Για να καταλάβει κανείς γιατί πόνεσε τόσο πολύ, πρέπει να ξέρει τι έχει συμβεί φέτος στις Άλπεις. Η παγετωνολόγος Αντρέα Φίσερ έχει χαρακτηρίσει το 2026 χρονιά με εξαιρετικά έντονη τήξη. Ο προηγούμενος χειμώνας είχε περίπου 30% λιγότερες χιονοπτώσεις από το κανονικό, και όταν οι παγετώνες έμειναν χωρίς χιόνι το καλοκαίρι, έλιωναν με ιλιγγιώδη ταχύτητα, έως και δέκα εκατοστά πάγου τη μέρα στις πιο ζεστές μέρες. Οι παγετώνες των Άλπεων χάνονται μπροστά στα μάτια μας. Η εικόνα ενός μηχανήματος να σκάβει έναν από αυτούς έμοιαζε με προσβολή.

Η εταιρεία που διαχειρίζεται το χιονοδρομικό αρχικά δεν απάντησε. Όταν τελικά μίλησε στην αυστριακή δημόσια τηλεόραση ORF, έκανε λόγο για «εργασίες συντήρησης». Όπως είπε, ασφαλίζει έναν δρόμο έκτακτης ανάγκης μέσα στο χιονοδρομικό, κάτι που είναι, όπως υποστηρίζει, «απολύτως απαραίτητο» για να συνεχίσει να λειτουργεί, ακριβώς επειδή ο παγετώνας υποχωρεί.

Το κρατίδιο του Τιρόλου συμφώνησε. Οι εργασίες, ανέφερε, γίνονται για να ξαναενωθεί η διαδρομή από τον πάγο με το έδαφος χωρίς πάγο, και για μια τέτοια παρέμβαση δεν χρειάζεται ξεχωριστή περιβαλλοντική άδεια. Όλα τα χιονοδρομικά σε παγετώνες είναι υποχρεωμένα να καταθέτουν τριετές πρόγραμμα με τις εργασίες συντήρησης που σχεδιάζουν, και να το εγκρίνουν οι αρχές.

Τα ερωτήματα όμως δεν σταμάτησαν. Όταν η ORF ζήτησε από την εταιρεία έναν χάρτη που να δείχνει πού ακριβώς βρίσκεται ο δρόμος έκτακτης ανάγκης, η απάντηση ήταν ότι δεν μπορούσε να τον στείλει. Ο Αυστριακός Ορειβατικός Σύλλογος κινητοποίησε τους νομικούς και τους περιβαλλοντολόγους του, ενώ καταγγελίες έφτασαν στις τοπικές αρχές.

Το WWF Αυστρίας έκανε λόγο για «αμφιλεγόμενες εργασίες με εκσκαφέα» και ζήτησε να περιοριστούν οι εξαιρέσεις που επιτρέπουν τέτοιες παρεμβάσεις στους παγετώνες. «Οι παγετώνες λιώνουν, τα εργοτάξια μεγαλώνουν», είπε ο Μαξιμίλιαν Φράι του WWF Τιρόλου. «Το Τιρόλο πρέπει να σπάσει αυτόν τον φαύλο κύκλο».

Ο φαύλος κύκλος είναι το πιο ανησυχητικό κομμάτι της ιστορίας. Όσο λιώνουν οι παγετώνες, τόσο περισσότερες επεμβάσεις χρειάζονται τα χιονοδρομικά για να μπορούν να λειτουργούν: δρόμοι που πρέπει να ξαναφτιαχτούν, πίστες που πρέπει να μετακινηθούν, μηχανήματα που πρέπει να ανέβουν όλο και ψηλότερα. Και κάθε επέμβαση αφήνει τα δικά της σημάδια σε ένα τοπίο που ήδη υποφέρει.

Για το Πίτσταλ δεν είναι η πρώτη φορά. Το χιονοδρομικό έχει βρεθεί και στο παρελθόν στο επίκεντρο αντιδράσεων για σχέδια επέκτασης πάνω στους παγετώνες.

Η διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι όλοι το είδαν. Μια απλή webcam, φτιαγμένη για να δείχνει πόσο χιόνι έχει πέσει, έδειξε στον κόσμο κάτι που κανείς δεν περίμενε να δει. Και έκανε μια τοπική εργασία συντήρησης σύμβολο ενός πολύ μεγαλύτερου προβλήματος: του τι κάνουμε στα βουνά μας, όσο ο πάγος τους χάνεται.

Πηγές στοιχείων: ORF Tirol, Der Standard, WWF Αυστρίας