«Πέθανε ο Κιμ Γιονγκ Ουν»; Πώς μια ανάρτηση χωρίς στοιχεία έγινε viral – Η απάντηση της Πιονγκγιάνγκ με φωτογραφίες από έκθεση ρούχων

Για ένα Σαββατοκύριακο, το διαδίκτυο είχε «θάψει» τον Κιμ Γιονγκ Ουν. Εγκεφαλική αιμορραγία, κώμα, θάνατος σε νοσοκομείο του Πεκίνου: οι εκδοχές άλλαζαν από ανάρτηση σε ανάρτηση, αλλά η «είδηση» έκανε τον γύρο του κόσμου. Στην Ελλάδα, «Kim Jong Un» και «Κιμ Γιονγκ Ουν» ήταν από τους πιο ανερχόμενους όρους αναζήτησης στη Google.

Η απάντηση της Βόρειας Κορέας ήρθε τη Δευτέρα και ήταν μάλλον απρόσμενη: φωτογραφίες του ηγέτη να κοιτάζει… ρούχα και παπούτσια.

Πώς ξεκίνησαν όλα

Η φήμη ξεκίνησε από μια ανάρτηση στο X ενός Κινέζου αντιφρονούντα που ζει στις ΗΠΑ. Υποστήριξε ότι ο 42χρονος ηγέτης έπαθε εγκεφαλική αιμορραγία και πέθανε, ενώ είχε μεταφερθεί σε νοσοκομείο του Πεκίνου.

Το πρόβλημα; Δεν έδωσε καμία απόδειξη. Ούτε ιατρικά έγγραφα, ούτε μάρτυρες, ούτε φωτογραφίες, ούτε πηγή που να μπορεί να ελεγχθεί.

Αυτό δεν εμπόδισε την ιστορία να γίνει viral. Μέσα σε λίγες ώρες την αναπαρήγαγαν χιλιάδες λογαριασμοί και, στη συνέχεια, μεγάλα μέσα. Ανάμεσά τους η βρετανική Sun, η αμερικανική New York Post και η ινδική Economic Times, όλα με βάση αναρτήσεις στα social media.

Η «απάντηση» της Πιονγκγιάνγκ

Τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου τα κρατικά μέσα της Βόρειας Κορέας δημοσίευσαν νέες φωτογραφίες του Κιμ. Τον δείχνουν να επισκέπτεται μια έκθεση ένδυσης και υπόδησης, μαζί με τη σύζυγό του και την κόρη του. Δείχνει υγιής και σε καλή φόρμα.

Η Πιονγκγιάνγκ δεν σχολίασε ευθέως τις φήμες. Δεν χρειαζόταν. Οι φωτογραφίες έλεγαν αρκετά.

Υπάρχει πάντως μια επιφύλαξη: οι φωτογραφίες δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα. Με άλλα λόγια, δεν μπορούμε να ξέρουμε με απόλυτη βεβαιότητα πότε ακριβώς τραβήχτηκαν. Σε μια χώρα όπου κάθε εικόνα του ηγέτη περνά από αυστηρό έλεγχο, αυτό δεν είναι ασυνήθιστο. Η εικόνα όμως είναι σαφής: τίποτα δεν δείχνει ότι ο Κιμ είναι νεκρός ή σε κώμα.

Δεν είναι η πρώτη φορά

Ο Κιμ Γιονγκ Ουν έχει «πεθάνει» στο διαδίκτυο αρκετές φορές. Η πιο γνωστή ήταν το 2020, όταν εξαφανίστηκε από τη δημόσια ζωή για μερικές εβδομάδες. Τότε κυκλοφόρησαν σενάρια για αποτυχημένη καρδιοχειρουργική επέμβαση και για διαδοχή από την αδελφή του. Λίγο αργότερα εμφανίστηκε στα εγκαίνια ενός εργοστασίου, σαν να μην είχε συμβεί τίποτα.

Ο λόγος που τέτοιες φήμες «πιάνουν» τόσο εύκολα είναι απλός. Η Βόρεια Κορέα είναι μία από τις πιο κλειστές χώρες του κόσμου. Δεν υπάρχουν ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι, δεν υπάρχουν διαρροές από νοσοκομεία, δεν υπάρχουν δημόσιες ανακοινώσεις για την υγεία του ηγέτη. Σε αυτό το κενό πληροφορίας, κάθε απουσία γεννά σενάρια, και κάθε σενάριο βρίσκει κοινό.

Γιατί έχει σημασία

Μπορεί να ακούγεται σαν κουτσομπολιό, αλλά δεν είναι. Ο Κιμ Γιονγκ Ουν ελέγχει μια χώρα με πυρηνικά όπλα, και τις τελευταίες εβδομάδες έχει επιδείξει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς ικανούς, σύμφωνα με αναλυτές, να φτάσουν μέχρι την ηπειρωτική Αμερική. Μια ξαφνική αλλαγή εξουσίας στην Πιονγκγιάνγκ θα ήταν γεγονός με παγκόσμιες επιπτώσεις.

Γι’ αυτό ακριβώς οι κυβερνήσεις, οι υπηρεσίες πληροφοριών και τα σοβαρά μέσα αντιμετωπίζουν τέτοιες φήμες με μεγάλη προσοχή, πριν τις μεταδώσουν.

Υπάρχει και το ζήτημα της διαδοχής. Η Βόρεια Κορέα κυβερνάται από την ίδια οικογένεια εδώ και τρεις γενιές, από τον παππού Κιμ Ιλ Σουνγκ ως τον πατέρα Κιμ Γιονγκ Ιλ και τον σημερινό ηγέτη. Τα τελευταία χρόνια η κόρη του Κιμ εμφανίζεται όλο και συχνότερα δίπλα του σε επίσημες εκδηλώσεις, όπως και στις φωτογραφίες της Δευτέρας. Πολλοί αναλυτές το διαβάζουν ως ένδειξη ότι η Πιονγκγιάνγκ προετοιμάζει, σιγά σιγά, το έδαφος για την επόμενη γενιά.

Το δίδαγμα

Η ιστορία αυτή είναι ένα καλό μάθημα για όλους μας, όχι μόνο για τη Βόρεια Κορέα. Μια ανάρτηση χωρίς στοιχεία, από έναν λογαριασμό που δεν μπορεί να επαληθευτεί, έφτασε μέσα σε λίγες ώρες σε εκατομμύρια οθόνες και σε πρωτοσέλιδα.

Πριν μοιραστούμε μια «συγκλονιστική είδηση», αξίζει να κάνουμε τρεις απλές ερωτήσεις: Ποιος το λέει; Τι στοιχεία έχει; Το επιβεβαιώνει κάποιος άλλος; Αν οι απαντήσεις είναι «κάποιος», «κανένα» και «όχι», καλύτερα να περιμένουμε.

Πηγές στοιχείων: Korea Times, Washington Examiner, The New Daily