Η Τουρκία έτοιμη για ανάφλεξη: Συρία, Ρωσία και το γεωπολιτικό στοίχημα του Ερντογάν

Η Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται σε ένα επικίνδυνο γεωπολιτικό σταυροδρόμι, με τα βλέμματα στραμμένα τόσο στη Συρία όσο και στη Ρωσία. Μετά την εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ και την αβεβαιότητα στο μέτωπο της Ουκρανίας, οι αναλυτές προειδοποιούν πως η Άγκυρα μπορεί να βρεθεί μπλεγμένη σε μια νέα περιφερειακή σύγκρουση — και η Ελλάδα ίσως σταθεί κερδισμένη.

Η Τουρκία ως «αναθεωρητική δύναμη»

Τα τελευταία χρόνια, η Τουρκία έχει υιοθετήσει μια όλο και πιο επιθετική εξωτερική πολιτική. Με στρατιωτικές επεμβάσεις στη Λιβύη, τη Συρία, το Ναγκόρνο-Καραμπάχ και συχνές αμφισβητήσεις στο Αιγαίο, η Άγκυρα επιχειρεί να αναδείξει τον ρόλο της ως περιφερειακή υπερδύναμη. Η αύξηση των αμυντικών δαπανών, η ανάπτυξη drones και η στρατηγική εκμετάλλευση κρίσεων επιβεβαιώνουν το δόγμα Ερντογάν: προώθηση των τουρκικών συμφερόντων πέρα από τα σύνορα.

Συρία: το μόνιμο μέτωπο

Στη Συρία, η Τουρκία συνεχίζει τις επιχειρήσεις κατά κουρδικών δυνάμεων, ενώ η παρουσία ρωσικών και συριακών στρατευμάτων περιπλέκει το σκηνικό. Αν η Μόσχα αποδυναμωθεί λόγω του πολέμου στην Ουκρανία ή στραφεί σε πιο επιθετική στάση, το ενδεχόμενο μιας σύγκρουσης Άγκυρας–Μόσχας στο συριακό έδαφος μεγαλώνει. Ο Ερντογάν μπορεί να επιχειρήσει να επεκτείνει τις τουρκικές «ζώνες ασφαλείας» εκμεταλλευόμενος το κενό ισχύος.

Η εκλογή Τραμπ και το ρωσοτουρκικό ρίσκο

Η επιστροφή Τραμπ στον Λευκό Οίκο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της στήριξης των ΗΠΑ προς την Ουκρανία, προσφέροντας στρατηγικό πλεονέκτημα στη Ρωσία. Για την Τουρκία, αυτό σημαίνει αυξημένο ρίσκο: η Μαύρη Θάλασσα μετατρέπεται σε ρωσική «λίμνη» και η Άγκυρα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις σχέσεις της με το ΝΑΤΟ και τα συμφέροντά της με τη Μόσχα.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Η Ελλάδα, από τη δική της πλευρά, μπορεί να επωφεληθεί από μια πιθανή τουρκική εμπλοκή:

• Ενίσχυση στο ΝΑΤΟ: Η εικόνα της σταθερής, αξιόπιστης δύναμης στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να φέρει μεγαλύτερη στήριξη από ΗΠΑ και Ευρώπη.
• Ενεργειακή διπλωματία: Με την Τουρκία στραμμένη αλλού, η Ελλάδα έχει περιθώρια να προωθήσει ενεργειακές συμμαχίες σε Κύπρο, Ισραήλ και Αίγυπτο.
• Οικονομικά οφέλη: Επενδυτές και εμπορικοί εταίροι ίσως στραφούν σε πιο σταθερές αγορές, όπως η ελληνική.

Προβλέψεις και προκλήσεις

Οι επόμενοι μήνες είναι κρίσιμοι. Η Αθήνα πρέπει να παρακολουθεί τις εξελίξεις, να ενισχύει τις αμυντικές συμμαχίες της και να είναι έτοιμη για σενάρια αποσταθεροποίησης στο Αιγαίο. Η Τουρκία, ως αναθεωρητική δύναμη, ενδέχεται να επιδιώξει αντισταθμιστικά κέρδη απέναντι στην Ελλάδα αν πιεστεί σε άλλα μέτωπα.

Πηγές: NATO, IISS, Stratfor, Foreign Policy, Al Monitor, DW, BBC