Η αναζήτηση μιας ελεύθερης θέσης στάθμευσης στο κέντρο της Πάτρας αποτελεί καθημερινή ταλαιπωρία για εργαζόμενους, κατοίκους και επισκέπτες. Θα μπορούσε όμως ένα σύστημα ρομποτικής στάθμευσης, παρόμοιο με αυτό που εφαρμόζεται στο αεροδρόμιο Gatwick του Λονδίνου, να αξιοποιηθεί σε έναν δημοτικό χώρο στάθμευσης της πόλης;
Η ιδέα δεν αφορά αυτοκίνητα που κινούνται μόνα τους στους δρόμους. Πρόκειται για ειδικά αυτόνομα ρομπότ, τα οποία εισέρχονται κάτω από ένα σταθμευμένο όχημα, το σηκώνουν προσεκτικά από τους τροχούς και το μεταφέρουν σε μια προκαθορισμένη θέση μέσα σε έναν ελεγχόμενο χώρο.
Στο Gatwick, ο οδηγός αφήνει το αυτοκίνητό του σε ειδική κλειστή καμπίνα, σαρώνει την κράτησή του, σβήνει τον κινητήρα και αποχωρεί κρατώντας τα κλειδιά. Από εκεί και πέρα, το ρομπότ αναλαμβάνει να μεταφέρει και να σταθμεύσει το όχημα. Όταν ο ταξιδιώτης επιστρέψει, το αυτοκίνητο έχει ήδη μεταφερθεί σε χώρο παραλαβής.
Πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει στην Πάτρα
Σε ένα πιθανό δημοτικό σύστημα, ο πολίτης θα μπορούσε να αφήνει το αυτοκίνητό του το πρωί, πριν πάει στην εργασία του. Μέσω εφαρμογής στο κινητό θα δήλωνε την πινακίδα και την εκτιμώμενη ώρα αναχώρησης.
Λίγο πριν ολοκληρώσει την εργασία του, θα επέλεγε «Αίτημα παραλαβής». Το σύστημα θα τον ενημέρωνε για τη σειρά αναμονής και τον χρόνο προετοιμασίας. Στη συνέχεια, το ρομπότ θα μετέφερε το αυτοκίνητο σε μία αριθμημένη θέση εξόδου και ο πολίτης θα λάμβανε ειδοποίηση:
«Το όχημά σας είναι έτοιμο στη θέση παραλαβής 3».
Η Πάτρα διαθέτει ήδη την εφαρμογή «Πάτρα Στάθμευση» για την ηλεκτρονική αγορά χρόνου στάθμευσης. Θεωρητικά, μια νέα υπηρεσία κράτησης και παραλαβής οχήματος θα μπορούσε να συνδεθεί με την υφιστάμενη ψηφιακή υποδομή, χωρίς να απαιτείται από τον πολίτη η εγκατάσταση πολλών διαφορετικών εφαρμογών.
Περισσότερα αυτοκίνητα στον ίδιο χώρο
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα της ρομποτικής στάθμευσης είναι η καλύτερη αξιοποίηση της διαθέσιμης έκτασης. Όταν δεν κυκλοφορούν οδηγοί και πεζοί μέσα στο parking, τα αυτοκίνητα μπορούν να τοποθετούνται πολύ πιο κοντά μεταξύ τους.
Δεν απαιτείται χώρος για να ανοίγουν οι πόρτες, ενώ μπορούν να περιοριστούν και οι εσωτερικοί διάδρομοι. Σύμφωνα με την εταιρεία Stanley Robotics, ένα τέτοιο σύστημα μπορεί, υπό κατάλληλες συνθήκες, να αυξήσει τη χωρητικότητα ενός χώρου στάθμευσης έως και κατά 50%.
Έτσι, ένα οικόπεδο που σήμερα φιλοξενεί 200 αυτοκίνητα θα μπορούσε θεωρητικά, έπειτα από ειδική μελέτη διαμόρφωσης, να πλησιάσει τα 300.
Οι δυσκολίες και τα ερωτήματα
Η εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος δεν είναι απλή ούτε φθηνή. Απαιτεί περιφραγμένο χώρο, κατάλληλο οδόστρωμα, ηλεκτροδότηση, δίκτυο επικοινωνιών, κάμερες, αισθητήρες και συνεχή τεχνική εποπτεία.
Για την Πάτρα υπάρχει ακόμη μία ιδιαίτερη πρόκληση: πολλοί εργαζόμενοι αποχωρούν σχεδόν ταυτόχρονα, κυρίως μεταξύ 14:00 και 15:00. Συνεπώς, ένα πιθανό δημοτικό parking θα χρειαζόταν περισσότερα από ένα ρομπότ, αρκετές θέσεις παραλαβής και λογισμικό που θα προετοίμαζε εγκαίρως τα αυτοκίνητα, ώστε να μη δημιουργούνται μεγάλες ουρές.
Απαραίτητες θα ήταν επίσης οι εφεδρικές διαδικασίες για διακοπή ρεύματος, βλάβη του συστήματος ή κυβερνοεπίθεση. Θα έπρεπε ακόμη να καθοριστεί ποιος φέρει την ευθύνη σε περίπτωση ζημιάς σε όχημα.
Μια ιδέα που αξίζει να μελετηθεί
Η ρομποτική στάθμευση δεν πρέπει να παρουσιαστεί ως μαγική λύση για το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Πάτρας. Μπορεί όμως να αποτελέσει μια ενδιαφέρουσα πιλοτική εφαρμογή σε κατάλληλο δημοτικό οικόπεδο κοντά στο κέντρο.
Το πρώτο βήμα δεν θα ήταν η άμεση αγορά ρομπότ, αλλά μια μελέτη σκοπιμότητας: πόσα αυτοκίνητα θα εξυπηρετούνταν, πόσες παραλαβές θα γίνονταν ανά ώρα, ποιο θα ήταν το κόστος και αν η επένδυση θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από ευρωπαϊκά προγράμματα έξυπνων πόλεων.
Το παράδειγμα του Gatwick δείχνει ότι η τεχνολογία υπάρχει και λειτουργεί. Το ερώτημα είναι εάν η Πάτρα θα μπορούσε να τη μετατρέψει από μια εντυπωσιακή εικόνα του εξωτερικού σε μια πραγματική, ασφαλή και οικονομικά βιώσιμη υπηρεσία για τον πολίτη.