Γιατί «λούζουν» τα αεροπλάνα με νερό στα αεροδρόμια; Ένα έθιμο με ιστορία

Όσοι ταξιδεύουν συχνά, πιθανότατα έχουν δει κάποια στιγμή ένα ασυνήθιστο θέαμα: αεροσκάφη που περνούν ανάμεσα σε δύο γιγάντινες καμπύλες νερού, καθώς πυροσβεστικά οχήματα τα ψεκάζουν ταυτόχρονα από τις δύο πλευρές. Αν και πολλοί νομίζουν ότι πρόκειται για κάποια διαδικασία καθαρισμού, στην πραγματικότητα οι εικόνες αυτές αποτελούν μέρος ενός ιδιαίτερου αεροπορικού τελετουργικού.

Πρόκειται για τον λεγόμενο «υδάτινο χαιρετισμό» ή water salute, μια συμβολική τιμητική πρακτική που έχει πλέον καθιερωθεί σχεδόν σε όλα τα μεγάλα αεροδρόμια του κόσμου.

Ένα έθιμο προς τιμήν ανθρώπων και γεγονότων

Ο υδάτινος χαιρετισμός δεν είναι μια καθημερινή διαδικασία. Αντίθετα, χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε ξεχωριστές περιστάσεις.
Συνηθέστερα εφαρμόζεται:

• όταν ένας πιλότος πραγματοποιεί την τελευταία του πτήση πριν από τη συνταξιοδότηση,
• όταν μια αεροπορική εταιρεία εγκαινιάζει ή αποχαιρετά μια γραμμή,
• σε πτήσεις με ιδιαίτερη σημασία, όπως ο εορτασμός επιτευγμάτων ή η επιστροφή αθλητικών αποστολών,
• ή ως φόρος τιμής σε στρατιωτικό προσωπικό.

Τα πυροσβεστικά οχήματα δημιουργούν έναν υδάτινο «θόλο» μέσα από τον οποίο περνά το αεροσκάφος — μια εικόνα που παραπέμπει έντονα σε ναυτικές τελετές.

Από τη θάλασσα στον αέρα

Η παράδοση έχει τις ρίζες της στη ναυτιλία, όπου τα πυροσβεστικά πλοία συνήθιζαν να υποδέχονται ή να αποχαιρετούν σημαντικά ταξίδια σχηματίζοντας εντυπωσιακές αψίδες νερού. Η αεροπορία υιοθέτησε το τυπικό αυτό αρκετά αργότερα.
Αν και η ακριβής στιγμή εμφάνισής του δεν είναι επίσημα καταγεγραμμένη, υπάρχουν αναφορές πως ένα από τα πρώτα water salutes πραγματοποιήθηκε τη δεκαετία του 1990 στο Σολτ Λέικ Σίτι, προς τιμήν πιλότου της Delta Airlines.

Όχι, δεν είναι αποπάγωση

Παρά την ομοιότητα της εικόνας, ο υδάτινος χαιρετισμός δεν πρέπει να μπερδεύεται με τη διαδικασία αποπάγωσης.
Η αποπάγωση γίνεται μόνο σε χαμηλές θερμοκρασίες και περιλαμβάνει ειδικά υγρά που αποτρέπουν τη δημιουργία πάγου στα φτερά και στο σώμα του αεροσκάφους.
Το water salute, αντιθέτως, είναι καθαρά συμβολικό, σύντομο και απολύτως προγραμματισμένο.

Ο ανεπιθύμητος «μπλε πάγος»

Εντελώς διαφορετικό — και σαφώς πιο δυσάρεστο — είναι το φαινόμενο που στην αεροπορία αποκαλείται «blue ice». Πρόκειται για παγωμένα λύματα από τις τουαλέτες του αεροσκάφους, τα οποία μπορεί να διαρρεύσουν από μικροσκοπικές αστοχίες στο σύστημα στεγανοποίησης. Σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, το υγρό παγώνει και σχηματίζει σκληρές μπλε μάζες που μερικές φορές αποκολλώνται κατά την κάθοδο και πέφτουν στο έδαφος.

Παρότι τα συμβάντα αυτά είναι σπάνια, ειδικοί σημειώνουν ότι δεν είναι τόσο ασυνήθιστα όσο πιστεύει το ευρύ κοινό, γι’ αυτό και τα συστήματα αποχέτευσης των αεροσκαφών υπόκεινται σε συχνούς ελέγχους.