Ταξί χωρίς οδηγό και χωρίς τιμόνι: Πόσο κοντά είμαστε στην Ευρώπη και στην Ελλάδα;

Φανταστείτε να βγαίνετε από το σπίτι, να πατάτε ένα κουμπί στο κινητό και μέσα σε λίγα λεπτά να σταματάει μπροστά σας ένα αυτοκίνητο χωρίς κανέναν μέσα. Ούτε οδηγός, ούτε τιμόνι, ούτε πεντάλ. Μπαίνετε, κάθεστε και φεύγετε.

Ακούγεται σαν ταινία, όμως στην Αμερική συμβαίνει ήδη. Η Tesla ξεκίνησε τον Απρίλιο να παράγει το Cybercab, ένα μικρό διθέσιο ρομποταξί φτιαγμένο από την αρχή για να κινείται μόνο του. Η γραμμή παραγωγής στο Τέξας μπορεί να βγάζει πάνω από 125.000 τέτοια οχήματα τον χρόνο, και από το καλοκαίρι τα πρώτα κυκλοφορούν ήδη δοκιμαστικά σε δημόσιους δρόμους.

Και η Tesla δεν είναι η μόνη. Η Waymo κάνει εδώ και καιρό χιλιάδες διαδρομές χωρίς οδηγό σε πόλεις όπως το Σαν Φρανσίσκο και το Λος Άντζελες, ενώ στην Κίνα τα ρομποταξί της Baidu και της WeRide θεωρούνται πια κομμάτι της καθημερινότητας. Το λογικό ερώτημα για εμάς είναι: πότε θα τα δούμε στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη;

Η Ευρώπη προχωρά, αλλά με το φρένο πατημένο

Η Ευρώπη, όπως συνήθως, πρώτα θέλει κανόνες και μετά τεχνολογία. Αυτό δεν σημαίνει ότι μένει πίσω.

Τον Απρίλιο η Ολλανδία έγινε η πρώτη χώρα που ενέκρινε το σύστημα FSD (Supervised) της Tesla. Προσοχή όμως: δεν πρόκειται για αυτοκίνητο που οδηγεί μόνο του. Είναι σύστημα υποβοήθησης. Ο οδηγός πρέπει να βλέπει τον δρόμο και φέρει πλήρως την ευθύνη. Ούτε η έγκριση ισχύει αυτόματα στις υπόλοιπες χώρες, αφού για να επεκταθεί σε όλη την ΕΕ χρειάζεται απόφαση από τις Βρυξέλλες.

Ένα σκαλί πιο πάνω βρίσκονται αυτοκίνητα της Mercedes και της BMW. Σε αυτοκινητόδρομο και υπό προϋποθέσεις, ο οδηγός μπορεί να πάρει τα μάτια του από τον δρόμο, αλλά πρέπει να αναλάβει μόλις του το ζητήσει το σύστημα.

Για αυτοκίνητα εντελώς χωρίς οδηγό, η ΕΕ έχει από το 2022 κανονισμό που επιτρέπει την έγκρισή τους. Υπάρχει όμως όριο 1.500 οχημάτων ανά μοντέλο τον χρόνο. Η Γερμανία πήγε πιο γρήγορα, με δικό της νόμο ήδη από το 2021, ενώ τον Σεπτέμβριο η Μαδρίτη έδωσε την πρώτη έγκριση στην Ευρώπη για ρομποταξί της WeRide, που θα κυκλοφορεί μέσω της Uber.

Με λίγα λόγια, το Cybercab όπως είναι σήμερα, χωρίς τιμόνι και πεντάλ, δεν μπορεί να κυκλοφορήσει μαζικά στην Ευρώπη. Τουλάχιστον όχι ακόμα.

Και η Ελλάδα;

Εδώ υπάρχει μια έκπληξη: η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες στην Ευρώπη που δοκίμασαν όχημα χωρίς οδηγό. Το 2015 στα Τρίκαλα κυκλοφόρησε μικρό λεωφορείο χωρίς οδηγό ανάμεσα σε κανονικά αυτοκίνητα, στο πλαίσιο ευρωπαϊκού προγράμματος.

Από τότε όμως δεν έχουν αλλάξει πολλά. Ο νόμος του 2021 για την αστική κινητικότητα επιτρέπει πιλοτικά προγράμματα σε δήμους, με άδεια του υπουργείου. Ρομποταξί με επιβάτες που πληρώνουν δεν προβλέπονται. Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας εξακολουθεί να θέλει έναν άνθρωπο πίσω από το τιμόνι, που απαντά αν κάτι πάει στραβά.

Υπάρχουν και πολλά ερωτήματα που κανείς δεν έχει απαντήσει ακόμη. Ποιος πληρώνει σε ένα τρακάρισμα, ο κατασκευαστής ή ο επιβάτης; Πώς ασφαλίζεται ένα αυτοκίνητο χωρίς οδηγό; Τι γίνεται με τις κάμερες που καταγράφουν συνεχώς τον δρόμο; Και τι θα κάνουν οι χιλιάδες ταξιτζήδες;

Λοιπόν, πότε;

Οι περισσότεροι ειδικοί εκτιμούν ότι μέσα στο 2026–2027 θα δούμε τα πρώτα ρομποταξί σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις όπως η Μαδρίτη και το Μόναχο. Στην Ελλάδα θα αργήσουμε λίγο περισσότερο. Το πιθανότερο είναι να ξεκινήσουμε από πιλοτικά προγράμματα σε κάποιον δήμο, όπως έγινε στα Τρίκαλα.

ΠΗΓΕΣ:

MediaPost – Tesla Launches Cybercab

ArenaEV – Cybercab promo videoElectrive – Έγκριση FSD στην Ολλανδία