Δανεισμένα όνειρα στις ΑΠΕ: Έκθεση-σοκ για τις τράπεζες και την πραγματική οικονομία

Σε μία από τις πιο ανησυχητικές και ελάχιστα προβεβλημένες παρεμβάσεις των τελευταίων μηνών, ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΑΚΤΩΡ, Αλέξανδρος Εξάρχου, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για μια ενεργειακή και οικονομική κρίση προ των πυλών. Κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης των μετόχων της εταιρείας, ο κ. Εξάρχου έκανε λόγο για μια πραγματική «φούσκα» στον χώρο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), η οποία –αν σκάσει– ενδέχεται να συμπαρασύρει τις τράπεζες και την εθνική οικονομία στο σύνολό της.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, οι συνεχείς περικοπές στην παραγωγή ρεύματος από ΑΠΕ που επιβάλλει ο ΔΕΔΔΗΕ λόγω υπερπροσφοράς έχουν ήδη οδηγήσει πολλούς παραγωγούς στην αδυναμία αποπληρωμής των τραπεζικών τους δανείων. «Αν οι περικοπές φτάσουν στο 15%, πολλά έργα ΑΠΕ δεν θα μπορούν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους», προειδοποίησε με έμφαση ο κ. Εξάρχου.

Η κατάσταση μοιάζει ήδη κρίσιμη. Στοιχεία από το πρώτο πεντάμηνο του 2025 καταδεικνύουν ότι απορρίφθηκε το 8,9% της συνολικής παραγωγής από ΑΠΕ –δηλαδή 975 GWh– ποσότητα που ξεπερνά ήδη το σύνολο των περικοπών που καταγράφηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024. Το ρεύμα αυτό δεν αγοράστηκε από κανέναν και πρακτικά… πετάχτηκε στα σκουπίδια.

Η εκτίμηση για το υπόλοιπο του έτους είναι ακόμη πιο δυσοίωνη, καθώς θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι το ποσοστό περικοπής θα ξεπεράσει το 10%, ενώ ενδέχεται να αγγίξει ή και να υπερβεί το όριο του 15% που –σύμφωνα με τον CEO της ΑΚΤΩΡ– αποτελεί το σημείο μηδέν για την οικονομική βιωσιμότητα των έργων.

Το πρόβλημα επιτείνεται από την άκριτη συνέχιση της δανειοδότησης νέων έργων ΑΠΕ από τις ελληνικές τράπεζες, με βάση το μοντέλο 80% δανεισμός – 20% ίδια κεφάλαια, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι μεταβαλλόμενες συνθήκες στην αγορά. Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη εκθέσει πάνω από 10 δισεκατομμύρια ευρώ σε χρηματοδοτήσεις έργων ΑΠΕ, με το σχετικό ποσοστό στο συνολικό τραπεζικό χαρτοφυλάκιο να εκτιμάται πλέον στο 10% έως και 15%.

Και όλα αυτά τη στιγμή που η συνολική εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ στη χώρα αγγίζει ήδη τα 16 GW, ενώ στον ενεργειακό προγραμματισμό έχουν ενταχθεί επιπλέον 15 GW. Ερώτημα χωρίς απάντηση παραμένει το ποιος θα καταναλώσει όλη αυτή την ενέργεια και –ακόμη πιο κρίσιμο– ποιος θα την αγοράσει.

Ήδη αρκετοί παραγωγοί δηλώνουν οικονομική αδυναμία, ενώ εάν επιβεβαιωθούν οι φόβοι για σημαντική αύξηση των περικοπών, τότε ένα κύμα πτωχεύσεων απειλεί να τινάξει στον αέρα τον τραπεζικό τομέα –με ορατό πλέον το ενδεχόμενο να χρειαστούν κρατικές διασώσεις.

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι απλώς τεχνικό ή ενεργειακό, αλλά πυρηνικά οικονομικό και κοινωνικό. Οι τραπεζίτες, όπως και ο ίδιος ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Γιάννης Στουρνάρας, οφείλουν να ενημερώσουν με διαφάνεια τους πολίτες για το πραγματικό μέγεθος της έκθεσης του τραπεζικού συστήματος στα έργα ΑΠΕ: τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και ως ποσοστό χαρτοφυλακίων.

Ο ελληνικός λαός έχει το δικαίωμα να γνωρίζει πόσα χρήματα επενδύθηκαν, με ποιους όρους και με ποια ρίσκα. Το να μετατραπεί η «πράσινη μετάβαση» σε δημοσιονομική μαύρη τρύπα είναι κάτι που δεν μπορεί να επιτραπεί. Και πλέον, ο κίνδυνος δεν είναι απλώς υπαρκτός. Είναι εδώ.