Από το άλμπουμ του “ζωγράφου του Χίτλερ” στη δημοπρασία: Το άγνωστο ντοκουμέντο της εκτέλεσης των 200 – ΦΩΤΟ

Ένα σκοτεινό και ταυτόχρονα ηρωικό κεφάλαιο της ελληνικής Ιστορίας «εκτίθεται» τις τελευταίες ημέρες στις ψηφιακές προθήκες του eBay, προκαλώντας κύμα αντιδράσεων στην πολιτική σκηνή και την κοινωνία. Σπάνιες φωτογραφίες, που φέρονται να αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές των 200 αγωνιστών που εκτελέστηκαν από τις δυνάμεις κατοχής στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την 1η Μαΐου 1944, πωλούνται από Βέλγο παλαιοπώλη, με τις προσφορές να έχουν ήδη εκτοξεύσει την τιμή τους από τα 36,50 ευρώ στα 2.100 ευρώ ανά εικόνα.

Ο «φωτογράφος του Χίτλερ» πίσω από τον φακό;

Οι φωτογραφίες, που προέρχονται από το άλμπουμ Γερμανού αξιωματικού, αποδίδονται από ιστορικούς και συλλέκτες στον υπολοχαγό Χέρμαν-Ότο Χόιερ. Ο Χόιερ δεν ήταν ένας τυχαίος αξιωματικός· επρόκειτο για έναν από τους διασημότερους ζωγράφους της ναζιστικής Γερμανίας και «αγαπημένο» καλλιτέχνη του Αδόλφου Χίτλερ. Παρά το γεγονός ότι είχε χάσει το δεξί του χέρι στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπηρέτησε εθελοντικά στα SS και βρέθηκε στην Ελλάδα με το 1012 Festungs-Batallion.

Αν η αυθεντικότητα του υλικού επιβεβαιωθεί από επίσημους αρχειακούς φορείς, θα πρόκειται για το μοναδικό οπτικό ντοκουμέντο της εκτέλεσης, καθώς μέχρι σήμερα η θυσία των 200 επιζούσε μόνο μέσα από προφορικές μαρτυρίες και γραπτά κείμενα.

Η πρώτη ταυτοποίηση: Ο «ψηλός με το λευκό πουκάμισο»

Η συγκίνηση περισσεύει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου ερευνητές και απόγονοι θυμάτων προσπαθούν να αναγνωρίσουν τα πρόσωπα των μελλοθάνατων. Η πρώτη ταυτοποίηση φαίνεται να αφορά τον Βασίλη Ν. Παπαδήμα, μηχανικό από την Πύλο, ο οποίος διακρίνεται στις φωτογραφίες να οδηγείται προς το εκτελεστικό απόσπασμα με το κεφάλι ψηλά, φορώντας ένα λευκό πουκάμισο.

Πολιτική θύελλα και αιτήματα για κρατική παρέμβαση

Η εμπορευματοποίηση αυτών των κειμηλίων έχει προκαλέσει την άμεση παρέμβαση του πολιτικού κόσμου, με κοινό παρονομαστή την ανάγκη να περιέλθουν οι φωτογραφίες στην κυριότητα του ελληνικού κράτους.

• Αλέξης Τσίπρας: Με επιστολή του προς τον Πρόεδρο της Βουλής, ο πρώην Πρωθυπουργός ζήτησε την άμεση αγορά των φωτογραφιών από το Ίδρυμα της Βουλής. «Οι τελευταίες στιγμές των Ελλήνων πατριωτών δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής», τόνισε χαρακτηριστικά.
• ΚΚΕ: Σε ανακοίνωσή του, το κόμμα υπογράμμισε ότι η αξία των ντοκουμέντων «δεν μετριέται με χρήμα» και πρότεινε την απόδοσή τους στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή και στα αρχεία του κόμματος.
• Σύλλογος Εργαζομένων ΥΠΠΟ: Ζητά την κρατική παρέμβαση ώστε το υλικό να διαφυλαχθεί στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, πριν «χαθεί» σε ιδιωτικές συλλογές.

Βανδαλισμοί και Ιστορική Μνήμη

Μέσα στο φορτισμένο αυτό κλίμα, το μνημείο των εκτελεσμένων στην Καισαριανή έγινε στόχος αγνώστων, οι οποίοι προχώρησαν σε βανδαλισμούς λίγες ώρες μετά τη δημοσιοποίηση των φωτογραφιών. Ο Δήμος Καισαριανής, καταδικάζοντας το γεγονός, διεμήνυσε ότι «η ιστορική μνήμη δεν ξεθωριάζει, όσο κι αν ενοχλεί κάποιους», προχωρώντας στην άμεση αποκατάσταση των ζημιών.

Το ερώτημα που παραμένει είναι αν υπάρχουν και άλλες φωτογραφίες από την ίδια σειρά που «κρύβονται» από τους κληρονόμους του φωτογράφου για να αποφευχθεί η σύνδεση με εγκλήματα πολέμου, ή αν ο πωλητής σκοπεύει να τις διαθέσει τμηματικά για να μεγιστοποιήσει το κέρδος του.