Η Πάτρα στην Πρώτη Γραμμή του Έπους του ’40: Το Πρωινό της 28ης Οκτωβρίου – ΒΙΝΤΕΟ

Η 28η Οκτωβρίου 1940 ξημέρωσε με ένα βαθύ, σκοτεινό σύννεφο πάνω από την Ελλάδα, και η Πάτρα βρέθηκε αμέσως στο επίκεντρο της καταιγίδας. Το «Όχι» του Ιωάννη Μεταξά προς τον Ιταλό πρέσβη μεταδόθηκε παντού, και τα ξημερώματα εκείνης της ημέρας η πόλη της Πάτρας έγινε το πρώτο θύμα του ιταλικού βομβαρδισμού.

Οι Ιταλοί βομβαρδιστές, στοχεύοντας κομβικά σημεία της πόλης, προκάλεσαν τον τρόμο και τον θάνατο. Ο βομβαρδισμός άρχισε από την οδό Γούναρη και συνεχίστηκε σε άλλες γειτονιές, όπως του Αγίου Διονυσίου και της Αγίου Ανδρέου. Η πλατεία Τριών Ναυάρχων, το λιμάνι, και η Ρήγα Φεραίου υπέστησαν σοβαρές ζημιές, ενώ οι Ιταλοί – μπερδεμένοι από τις νεραντζιές που βρίσκονταν στην περιοχή – τις θεώρησαν στρατιωτική δύναμη.

Οι κάτοικοι αρχικά δεν είχαν συνειδητοποιήσει τον κίνδυνο που πλησίαζε. Ξαφνιασμένοι από τον ήχο των εκρήξεων, προσπάθησαν να καταλάβουν τι συμβαίνει, αλλά σύντομα βρέθηκαν αντιμέτωποι με τα τραγικά αποτελέσματα του βομβαρδισμού. Ο θόρυβος, οι κραυγές των τραυματιών, τα συντρίμμια και οι σωροί των θυμάτων σκόρπισαν φόβο και θλίψη. Σύμφωνα με την εφημερίδα «Σημερινή» του 1945, οι νεκροί της πρώτης ημέρας ανήλθαν στους 193, ανάμεσά τους 125 άντρες, 43 γυναίκες, και 25 παιδιά. Ο μεγάλος αριθμός θυμάτων αποδίδεται στην έλλειψη οργανωμένων καταφυγίων, καθώς οι άμαχοι παρέμειναν σε εκτεθειμένους χώρους κατά τη διάρκεια του βομβαρδισμού.

Ο στόχος των Ιταλών ήταν η διακοπή των γραμμών επικοινωνίας Πατρών-Κρυονερίου, που χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά στρατιωτών και εξοπλισμού προς την Αιτωλοακαρνανία. Ωστόσο, το αποτέλεσμα ήταν η διάχυση τρόμου και απόγνωσης στους κατοίκους, που είδαν τις ζωές τους να ανατρέπονται δραματικά από τη μια στιγμή στην άλλη.

Ακολούθησαν κι άλλοι βομβαρδισμοί τις επόμενες ημέρες, και η καθημερινότητα των Πατρινών άλλαξε για πάντα, μέχρι και τον Απρίλιο του 1941, όταν οι κατακτητές εισέβαλαν επίσημα στην πόλη. Παρά τον φόβο και τις απώλειες, το θάρρος και η αντοχή των κατοίκων της Πάτρας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του Έπους του ’40, μια μαρτυρία για την ανθρώπινη ανθεκτικότητα απέναντι στη φρίκη του πολέμου.