Εφιαλτική εξίσωση για νοικοκυριά και επιχειρήσεις σχηματίζουν οι νέοι τιμοκατάλογοι που φτάνουν στα σούπερ μάρκετ, καθώς η αγορά προετοιμάζεται για έναν δύσκολο χειμώνα. Η ενεργειακή κρίση επιστρέφει δριμύτερη, εκτοξεύοντας το κόστος παραγωγής και μεταφοράς.
Ένα νέο, ισχυρό κύμα ακρίβειας είναι έτοιμο να σαρώσει την αγορά, καθώς πληθαίνουν οι προμηθευτές που αποστέλλουν αναθεωρημένους τιμοκαταλόγους στις αλυσίδες τροφίμων. Ήδη, προαναγγελίες για αυξήσεις σε περισσότερους από 300 βασικούς κωδικούς καθημερινής κατανάλωσης «τρέχουν» για το αμέσως επόμενο διάστημα, ενώ από την 1η Οκτωβρίου οι γαλακτοβιομηχανίες προχώρησαν σε συντονισμένες αυξήσεις της τάξης του 7% έως 12% σε σχεδόν 100 κωδικούς γαλακτοκομικών και τυροκομικών.
Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι πάντως στατικοί. Καθημερινά προστίθενται νέες επιχειρήσεις στη λίστα, αν και αρκετές καθυστερούν τη μετακύλιση του αυξημένου κόστους στα ράφια για στρατηγικούς λόγους. Το… ημερολόγιο παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο: κάθε νέα αύξηση ενεργοποιεί αυτόματα τρίμηνη απαγόρευση προωθητικών ενεργειών για το συγκεκριμένο προϊόν. Όποια εταιρεία αυξήσει τιμές τώρα, κινδυνεύει να βρεθεί στην κορύφωση της εορταστικής περιόδου χωρίς τη δυνατότητα προσφορών, αφήνοντας περιθώρια στους ανταγωνιστές της. «Όλοι μετρούν τις αντοχές τους», σημειώνει χαρακτηριστικά κορυφαίο στέλεχος του οργανωμένου λιανεμπορίου, με το βλέμμα στραμμένο στον Νοέμβριο ή ακόμα και στην αρχή του νέου έτους.
Πιέσεις παντού: Ενέργεια, καύσιματα και χρηματοδότηση
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στο ράφι. Η σημερινή συγκυρία διαφέρει από τις προηγούμενες χρονιές, καθώς διαδέχεται μια τετραετία συνεχών ανατιμήσεων και πλήττει ταυτόχρονα όλα τα μέτωπα της οικονομίας: παραγωγή, μεταφορές, στέγαση, δάνεια και υπηρεσίες.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρα την πίεση στη βιομηχανία, όπου οι τιμές παραγωγού εκτοξεύθηκαν τον Αύγουστο κατά 14,9% ετησίως (με την ενέργεια στο +28,5%). Την ίδια στιγμή, το ηλεκτρικό ρεύμα στη χονδρική κατέγραψε τεράστια άνοδο τον Σεπτέμβριο, φτάνοντας τα 157,92 ευρώ ανά μεγαβατώρα από 133,40 ευρώ τον Αύγουστο (αύξηση 18,4% μέσα σε έναν μήνα). Στην εξίσωση προστίθενται το ακριβό πετρέλαιο, οι αυξήσεις στις πρώτες ύλες της γεωργίας και της κτηνοτροφίας, αλλά και το «ακριβό χρήμα», καθώς τα υψηλότερα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δυσκολεύουν τη χρηματοδότηση και τα κεφάλαια κίνησης των επιχειρήσεων.
Στο «κόκκινο» στέγαση και υπηρεσίες
Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να ροκανίζει το εισόδημα των πολιτών, με τους δείκτες της στέγασης και των καυσίμων να κινούνται ανοδικά. Από τον περασμένο Δεκέμβριο έως τον Αύγουστο, η κατηγορία ενέργειας (ρεύμα, φυσικό αέριο, καύσιμα) και τα ενοίκια συνεχίζουν να πιέζουν ασφυκτικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Παράλληλα, αυξήσεις καταγράφονται σε ευρύ φάσμα υπηρεσιών –από τη συντήρηση κατοικιών και αυτοκινήτων μέχρι την εστίαση και την ιδιωτική ασφάλεια υγείας– ενώ τα ταξιδιωτικά έξοδα (αεροπορικά και ξενοδοχεία) παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα λόγω της ισχυρής τουριστικής ζήτησης. Στα τρόφιμα, αν και καταγράφονται ορισμένες αποκλιμακώσεις (όπως στο χοιρινό ή σε ορισμένα ζυμαρικά), τα κρέατα (αρνί, κατσίκι, μοσχάρι) και βασικά λαχανικά διατηρούνται σε αισθητά ακριβότερα επίπεδα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Η μάχη της επιβίωσης για τα νοικοκυριά συνεχίζεται, με την αγορά να προσπαθεί να απορροφήσει τους κραδασμούς, εν αναμονή των επόμενων επίσημων μετρήσεων για την πορεία του πληθωρισμού.