Παρά το αυστηρό νομικό πλαίσιο και τις καμπάνιες ενημέρωσης, η πώληση τσιγάρων σε μαθητές παραμένει παγιωμένη κατάσταση στην αχαϊκή πρωτεύουσα – Στο 50% η αύξηση των παραβάσεων για παραμέληση ανηλίκων.
Σε ένα ανησυχητικό τοπίο ανοχής και παραβατικότητας εξελίσσεται η καθημερινότητα στην Πάτρα, όπου η πρόσβαση των ανηλίκων σε προϊόντα καπνού παραμένει απρόσκοπτη. Παρά τις διαχρονικές απαγορεύσεις, περίπτερα σε κεντρικά σημεία της πόλης, συχνά σε απόσταση αναπνοής από σχολικά συγκροτήματα και πλατείες, συνεχίζουν να προμηθεύουν μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου με τσιγάρα και καπνό, χωρίς να διενεργούν τον παραμικρό έλεγχο ηλικίας.
Αποσπασματικοί έλεγχοι και «ρίσκο»
Η εφαρμογή του νόμου στην πράξη παραμένει το μεγάλο ζητούμενο. Οι έλεγχοι από τις αρμόδιες αρχές χαρακτηρίζονται ως αποσπασματικοί, γεγονός που επιτρέπει σε πολλούς επαγγελματίες να «επενδύουν» στη χαμηλή πιθανότητα εντοπισμού τους. Το αποτέλεσμα είναι μια παγιωμένη κατάσταση που υπονομεύει κάθε προσπάθεια πρόληψης και θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
Τα στοιχεία από την Αχαΐα είναι αποκαλυπτικά: Μέσα σε μόλις τρεισήμισι μήνες, οι παραβάσεις για παραμέληση ανηλίκων έχουν καταγράψει αύξηση 50%. Ο αριθμός αυτός καταδεικνύει την έκταση του προβλήματος και την ανάγκη για άμεση, συστηματική παρουσία των ελεγκτικών μηχανισμών.
Τα τρία ψηφιακά «όπλα» της πολιτείας
Προκειμένου να αναχαιτιστεί το φαινόμενο, η πολιτεία επιστρατεύει νέα ψηφιακά εργαλεία μέσω του gov.gr:
- Ηλεκτρονικό Μητρώο Προϊόντων Καπνού & Αλκοόλ: Κάθε σημείο πώλησης αποκτά μοναδικό QR code για την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς.
- Ψηφιακή Επαλήθευση Ηλικίας: Μέσω της εφαρμογής KidsWallet, οι καταστηματάρχες θα μπορούν να επιβεβαιώνουν την ηλικία του πελάτη. Μια απλή ένδειξη (πράσινο για ενήλικες, κόκκινο για ανήλικους) θα αφαιρεί κάθε δικαιολογία για «λάθος» εκτίμηση.
- Μητρώο Ιδιωτικών Εκδηλώσεων: Υποχρεωτική δήλωση εκδηλώσεων με συμμετοχή ανηλίκων για την αποτροπή κατανάλωσης αλκοόλ.
Οι Καμπάνες: Έως και 5.000€ και οριστικό λουκέτο Οι κυρώσεις για τους παραβάτες είναι εξοντωτικές:
- 1η παράβαση: 1.500 ευρώ πρόστιμο.
- Υποτροπή: 3.000 ευρώ και 15ήμερη αφαίρεση άδειας.
- 3η παράβαση: 5.000 ευρώ πρόστιμο και οριστική ανάκληση της άδειας λειτουργίας.
Τι λένε οι εκπρόσωποι της αγοράς
Τάκης Ταλαγάνης (Πρόεδρος Περιπτερούχων Αχαΐας): «Η εντολή προς τα μέλη μας είναι ξεκάθαρη: καμία πώληση χωρίς έλεγχο ταυτότητας. Σε περίπτωση αμφιβολίας, αν δεν επιδειχθεί επίσημο έγγραφο ή ψηφιακό μέσο, η συναλλαγή δεν πραγματοποιείται. Όποιος επιλέγει να ρισκάρει παίζοντας “κορώνα-γράμματα” τη νομιμότητα, αναλαμβάνει αποκλειστικά την ευθύνη των πράξεών του».
Ερμίνα Διονυσάτου (Μέλος Εμπορικού Συλλόγου Πάτρας): «Ως ιδιοκτήτρια καταστήματος καπνικών, τάσσομαι ξεκάθαρα υπέρ του νέου νόμου. Η προστασία των παιδιών δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Οι αυστηρές ποινές δείχνουν ότι το κράτος αντιμετωπίζει το θέμα με τη δέουσα σοβαρότητα. Οφείλουμε όλοι να εφαρμόζουμε τη νομοθεσία χωρίς παρεκκλίσεις».