Η Πάτρα που πέρασε, η παράδοση που μένει

“Με αφορμή τις ημέρες της Αποκριάς και της Καθαράς Δευτέρας, ο τ. πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, Κωνσταντίνος Μπουρδούλης, καταθέτει ένα προσωπικό και ταυτόχρονα συλλογικό βίωμα. Μέσα από την περιγραφή εθίμων που σήμερα μοιάζουν μακρινά, αναδεικνύεται η κοινωνική ιστορία της πόλης μας και η σημασία της διατήρησης της πολιτιστικής μας ταυτότητας. Από το «χάσκα» με το αυγό μέχρι τις «Αρσακειάδες» στη Ράχη, οι γραμμές που ακολουθούν είναι ένας φόρος τιμής στην παλιά Πάτρα.”

Μέρες γεμάτες παράδοση.

Καλή Καθαρά Δευτέρα, Καλή εβδομάδα, Καλά Κούλουμα και Καλή Σαρακοστή!!!!!!

Τοπικά Έθιμα, που χάνονται στο διάβα των ανθρώπων και των δεκαετιών…..

(Σεργιάνι σε μακρινές, πολύ παιδικές μου, αποκριάτικες αναμνήσεις μου, όπως μου έρχονται τώρα στο μυαλό και όσο γίνεται ποιο συνοπτικά, για να μην σας κουράσω.)

Κάθε χρόνο, σαν χθες, Κυριακή της «Τυροφάγου», μαζευόμαστε το βράδυ στο σπιτάκι του παππούλη μου Κώστα Μπουρδούλη, μαζί με την οικογένεια του γαμπρού του Γιώργου Αλεξανδρόπουλου (Τσοπανάκου), στα γρέκια τους, που ήταν στο χώρο που είναι τώρα το γήπεδο του Πανεπιστημίου μας.

Η Μάνα μου η Ουρανία, η νόνα μου η Κωνσταντίνα, η νόνα μου η Αθηνιά και οι κόρες της Τούλα και Τασούλα, είχαν ετοιμάσει όλων των ειδών τις πίττες (Γαλατόπιτες, μακαρονόπιτες, τυρόπιτες) και στρωνόταν ο σοφράς.

Μετά το φαγητό και αφού είχαν καταναλωθεί αρκετές κανάτες κρασί, άρχιζαν τα τραγούδια, τα έθιμα και τα παιχνίδια.

Σ’ ένα ημικύκλιο, στη χόβολη μπροστά στο αναμμένο τζάκι, έμπαινε το αυγό του καθενός μας. Τα αυγά των τυχερών ίδρωναν, των άτυχων ράγιζαν.

Καθάριζαν ένα αυγό, το έδεναν με μια κλωνά και το κρεμούσαν από το πάτερο. Καθόμαστε όλοι από κάτω, κάνοντας κύκλο, γονατιστοί με τα χέρια πίσω. Ένας έφερνε γύρω γύρω το αυγό και προσπαθούσαμε να το πιάσουμε με το στόμα. Όποιος τα κατάφερνε ήταν ο νικητής.

Έβαζαν σε ένα ταψί αλεύρι και στη μέση όρθια μια βέρα και προσπαθούσαμε να την πιάσουμε με το στόμα. Συνήθως κάποιος έσπρωχνε το κεφάλι αυτού που προσπαθούσε να πιάσει τη βέρα και γέμιζε τα πρόσωπό του με το αλεύρι…….

Μερικοί έβρεχαν το πρόσωπό τους, στην συνέχεια τους κοσκίναγαν αλεύρι στο πρόσωπο και γινόταν ζυμαρένια μάσκα.

Γινόντουσαν και πολλά πολλά άλλα…………

Στο τέλος έβγαιναν έξω και ντουφέκαγαν στον αέρα, για να φύγουν οι ψύλλοι από τα σπίτια.

Κάθε Καθαρή Δευτέρα, ερχόταν ο Γυφτόγιαννος*, (που μάζευε λυγαριές στην περιοχή για να φτιάξει κοφίνια). Σε ένα κοφίνι η νόνα μου του έβαζε τις πίτες που είχαν περισσέψει (λόγω της νηστείας δεν τις έτρωγαν οι οικογένειές μας), υποτίθεται για να τα πάει στους σκύλους του. (Μια χρονιά που τον παρακολουθήσαμε, με ένα φίλο μου, είδαμε ότι, μόλις πίστεψε ότι δεν τον έβλεπε κανείς, γονάτισε και τις έφαγε όλες.)

Φυσικά κάθε Καθαρή Δευτέρα, στη ράχη που είναι πάνω από τη Φοιτητική Εστία, σηκώναμε τους αετούς, που είχαμε φτειάξει μόνοι μας, με σκελετό από καλάμια, με χαρτί από εφημερίδες και με κόλα από ζυμάρι……….. και περιμέναμε να δούμε τις οικότροφες «Αρσακειάδες», που τέτοια μέρα τις έφερναν εκδρομή στην περιοχή μας……..

Να είμαστε ΟΛΟΙ καλά, χωρίς πολέμους, χωρίς ακρίβειες και στις 14 Μάρτη του 2027, να γιορτάσουμε με τρικούβερτο γλέντι το, αδιαμφισβήτητα πλέον, Γνήσιο, Μοναδικό και Ξεχωριστό καρναβάλι της Ελλάδας. Το Καρναβάλι της Πάτρας μας!!!!!

• Το σπιτάκι του παππούλη μου (φωτογραφία), αναπαύεται, θαμμένο κάτω από το γήπεδο ποδοσφαίρου του Πανεπιστημίου μας. Αλήθεια, πόσες ανθρώπινες ιστορίες μπορεί να κρύβει μια τέτοια παλιά φωτογραφία…….

• * Ο «Γυφτόγιαννος», που τον ανάφερα στη χθεσινοβράδυνη ανάρτηση με το «Γαλακτομπούρεκο».