Δήμος Πατρέων: Το 5 στα 16 που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο – Τι αποκαλύπτει η πανελλαδική έρευνα

Μια νέα έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Βιώσιμη Λογιστική, Χρηματοοικονομική & Διακυβέρνηση» του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας αξιολόγησε και τους 332 δήμους της χώρας για το διαχειριστικό έτος 2025. Το αντικείμενο αφορά τη χρηστή δημοσιονομική και οικονομική διαχείριση, τους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη συμμόρφωση με το θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο.

Και κάπου εδώ αρχίζει το ενδιαφέρον για την Πάτρα.

Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα αποτελέσματα, ο Δήμος Πατρέων συγκεντρώνει μόλις 5 θετικές διαδικασίες στις 16 που εξετάστηκαν. Το συγκεκριμένο αποτέλεσμα δημοσιεύθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου και από τοπικό μέσο της Πάτρας, ενώ η ίδια έρευνα και η βασική μεθοδολογία της έχουν παρουσιαστεί τις τελευταίες ημέρες από σειρά διαφορετικών μέσων σε ολόκληρη τη χώρα.

Το 5/16 από μόνο του ακούγεται άσχημο. Ακόμη πιο ενδιαφέρον όμως είναι να το βάλουμε δίπλα στους υπόλοιπους αριθμούς.

Ο πανελλαδικός μέσος όρος των 332 δήμων διαμορφώθηκε στο 6,91/16, με διάμεσο το 7/16. Η μεγαλύτερη μάζα των δήμων βρίσκεται χαμηλά: 149 δήμοι στη ζώνη 7-8 και άλλοι 123 στη ζώνη 5-6. Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά πατρινό. Η εικόνα που προκύπτει για την Τοπική Αυτοδιοίκηση συνολικά είναι μάλλον προβληματική.

Η Πάτρα, ωστόσο, βρίσκεται κάτω ακόμη και από αυτόν τον ήδη χαμηλό εθνικό μέσο όρο.

Και εδώ είναι που η κουβέντα αποκτά ουσία.

Η αξιολόγηση δεν έγινε με έναν αόριστο «βαθμό καλής διοίκησης». Χρησιμοποιήθηκαν 16 ελεγκτικές διαδικασίες, οι οποίες καταγράφονται δυαδικά: μια διαδικασία είτε εμφανίζεται ως αποτελεσματικά εκτελούμενη είτε όχι. Το άθροισμα των θετικών αποτελεσμάτων δημιουργεί το τελικό σκορ κάθε δήμου.

Άρα το 5/16 δεν πρέπει να μεταφραστεί αυθαίρετα ως “ο Δήμος Πατρέων πήρε 3 στα 10”. Και, ακόμη περισσότερο, δεν αποτελεί απόδειξη διαφθοράς, υπεξαίρεσης ή παράνομης οικονομικής διαχείρισης. Μια τέτοια ερμηνεία θα ήταν δημοσιογραφικά λανθασμένη.

Αυτό που δείχνει είναι ότι, με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία, ο Δήμος Πατρέων εμφανίζεται να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε πέντε από τις δεκαέξι διαδικασίες που αξιολογήθηκαν.

Και αυτό γεννά ένα απολύτως θεμιτό ερώτημα:

Τι συμβαίνει με τις υπόλοιπες έντεκα;

Γιατί υπάρχουν δήμοι που τα κατάφεραν πολύ καλύτερα.

Ο Δήμος Αγίων Αναργύρων–Καματερού εμφανίζεται στην κορυφή με 16/16. Μάλιστα, σχετικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι κατακτά την πρώτη θέση για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Υπάρχουν και άλλα παραδείγματα που κάνουν τη σύγκριση ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Ο Δήμος Σάμης συγκέντρωσε 13/16, ενώ ο Δήμος Ιθάκης έφτασε στο 12/16 και στην 19η θέση πανελλαδικά. Η τελευταία επίδοση δεν προκύπτει μόνο από δημοσιεύματα: την ανακοίνωσε και ο ίδιος ο Δήμος Ιθάκης στην επίσημη ιστοσελίδα του.

Επομένως, το μέγεθος ενός δήμου από μόνο του δεν αρκεί για να εξηγήσει τις διαφορές.

Από την άλλη πλευρά, πρέπει να καταγραφεί και κάτι που συχνά χάνεται όταν δημοσιεύονται τέτοιες κατατάξεις. Οι ελληνικοί δήμοι λειτουργούν σε ένα περιβάλλον σοβαρής οικονομικής και διοικητικής πίεσης. Πρόσφατη μελέτη της ΚΕΔΕ και της ΕΕΤΑΑ υπολόγισε το λειτουργικό κόστος των δήμων για το 2025 στα 5,35 δισ. ευρώ, έναντι χρηματοδότησης περίπου 2,9 δισ. ευρώ από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, περιγράφοντας ένα σημαντικό χρηματοδοτικό κενό.

Αυτό αποτελεί σημαντικό πλαίσιο. Δεν εξαφανίζει όμως τη σύγκριση μεταξύ δήμων, αφού όλοι λειτουργούν μέσα στο ίδιο γενικό θεσμικό περιβάλλον και κάποιοι κατάφεραν να πετύχουν αισθητά καλύτερα αποτελέσματα.

Για την Πάτρα λοιπόν, ίσως δεν έχει μεγάλη αξία να μετατραπεί το 5/16 σε ακόμη έναν γύρο πολιτικής αντιπαράθεσης. Πολύ μεγαλύτερη αξία θα είχε να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις.

Σε ποιες ακριβώς από τις 16 διαδικασίες αξιολογήθηκε θετικά ο Δήμος Πατρέων; Σε ποιες όχι; Για ποιον λόγο; Ποια ήταν τα στοιχεία που αξιολόγησαν οι ερευνητές; Υπάρχουν διαδικασίες που σήμερα, το 2026, έχουν ήδη διορθωθεί; Και κυρίως, υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο ώστε η εικόνα αυτή να αλλάξει;

Υπάρχει παράλληλα μία σημαντική επιφύλαξη. Παρότι η έρευνα αναπαράγεται πλέον από πολλά μέσα, υπάρχουν ανακοινώσεις δήμων που επιβεβαιώνουν επιμέρους αποτελέσματά της και η βασική μεθοδολογία περιγράφεται αρκετά συγκεκριμένα, δεν εντόπισα στην έρευνα που πραγματοποίησα δημόσια αναρτημένο από το ίδιο το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας πλήρες τεχνικό report ή πρωτογενές dataset που να επιτρέπει ανεξάρτητη αναπαραγωγή κάθε βαθμολογίας. Αυτό πρέπει να αναφέρεται και όχι να κρύβεται πίσω από έναν εντυπωσιακό τίτλο.

Το 5 στα 16, πάντως, υπάρχει στα δημοσιευμένα αποτελέσματα. Και είναι κάτω από το 6,91 της χώρας.

Για έναν δήμο του μεγέθους και της σημασίας της Πάτρας, αυτό είναι ένα αποτέλεσμα που δύσκολα μπορεί να περάσει ως μια απλή υποσημείωση.

Γιατί τελικά η διαφάνεια και η χρηστή διοίκηση δεν κρίνονται μόνο από το αν ένας δήμος έχει χρήματα. Κρίνονται και από το πώς λειτουργεί, πώς ελέγχεται, πώς λογοδοτεί και πόσο καθαρά μπορεί να αποδείξει στον πολίτη ότι οι διαδικασίες του λειτουργούν όπως πρέπει.

Και σε αυτό το σημείο, το 5/16 δεν είναι καταδίκη.

Είναι όμως ένα πολύ σοβαρό καμπανάκι.

ΠΗΓΗ (e-OTA)