Νέα απευθείας ανάθεση 37.000€ για κυκλική γραμμή λεωφορείου στην Πάτρα: Μελέτη ουσίας ή άλλος ένας φάκελος στο συρτάρι;

Στο μικροσκόπιο της τοπικής επικαιρότητας βρίσκεται για άλλη μια φορά η διαχείριση των δημοτικών πόρων και η ιεράρχηση των αναγκών της Πάτρας, με αφορμή την πρόσφατη απευθείας ανάθεση ύψους 37.187,60 ευρώ σε μελετητικό γραφείο της Καλαμάτας. Αντικείμενο της σύμβασης; Η εκπόνηση μελέτης για τη διεύρυνση και ανάπτυξη κυκλικής λεωφορειακής γραμμής στο κέντρο της πόλης.

Το γεγονός προκάλεσε άμεσα τις γνωστές αντιδράσεις μερίδας των πολιτών, με το μόνιμο πλέον ερώτημα να κυριαρχεί στις συζητήσεις: «Για άλλα, καθημερινά θέματα δεν υπάρχουν χρήματα, αλλά για νέες μελέτες βρίσκονται;»

Η νομιμότητα και ο «λαβύρινθος» των κωδικών

Ας ξεκαθαρίσουμε το τοπίο, πέρα από τις εύκολες λαϊκιστικές κορώνες. Οι απευθείας αναθέσεις εντός των νόμιμων ορίων αποτελούν πλέον σχεδόν κανόνα για την τοπική αυτοδιοίκηση σε όλη τη χώρα, προσφέροντας την απαραίτητη ταχύτητα σε διαδικασίες που αλλιώς θα βάλτωναν επί μήνες. Η διαδικασία, επομένως, είναι καθόλα νόμιμη.

Παράλληλα, το επιχείρημα ότι «τα χρήματα αυτά θα μπορούσαν να πάνε κάπου αλλού» στερείται νομικής και διοικητικής βάσης. Στην πράξη και βάσει του δημόσιου λογιστικού, τα κονδύλια είναι αυστηρά δεσμευμένα ανά κωδικό (Κ.Α.Ε.) στον προϋπολογισμό του Δήμου. Δεν μεταφέρονται κατά βούληση, ούτε μπορεί το κονδύλι που έχει εγκριθεί για μια συγκοινωνιακή μελέτη να χρησιμοποιηθεί ξαφνικά για να μπαλωθούν λακκούβες ή να ενισχυθούν κοινωνικές δομές. Αυτά ισχύουν στη θεωρία και στη νόμιμη λειτουργία του κράτους – οποιαδήποτε άλλη συζήτηση για «υπόγειες» διαδρομές ξεφεύγει από το ρεπορτάζ και περνά στη σφαίρα των εικασιών.

Το πραγματικό ζήτημα: Έργο ή «ράφι»;

Το ουσιαστικό πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι η νομιμότητα της ανάθεσης, ούτε η γεωγραφική έδρα του μελετητή. Το πρόβλημα είναι η σκοπιμότητα και η αποτελεσματικότητα.

Η Πάτρα είναι μια πόλη που κυριολεκτικά έχει «χορτάσει» από φιλόδοξες μελέτες, master plans και στρατηγικούς σχεδιασμούς τα τελευταία είκοσι χρόνια. Μελέτες που πληρώθηκαν αδρά, πανηγυρίστηκαν, αλλά τελικά κατέληξαν να σκονίζονται σε κάποιο δημοτικό συρτάρι, χωρίς να αλλάξουν στο ελάχιστο την καθημερινότητα του Πατρινού.

Το διακύβευμα για τη συγκεκριμένη κυκλική λεωφορειακή γραμμή είναι αν η μελέτη αυτή θα αποτελέσει το «καύσιμο» για ένα άμεσα υλοποιήσιμο έργο που θα αποσυμφορήσει το κέντρο, ή αν θα προστεθεί στη μακρά λίστα των χαμένων ευκαιριών (και χρημάτων).

Οι πολίτες δεν αντιδρούν επειδή αγνοούν τους κανόνες της δημόσιας διοίκησης, αλλά επειδή έχουν κουραστεί να βλέπουν θεωρητικές λύσεις επί χάρτου, την ώρα που το κυκλοφοριακό χάος και η έλλειψη σύγχρονων συγκοινωνιών παραμένουν ανίκητα στην πράξη. Η δημοτική αρχή οφείλει να αποδείξει ότι τα 37.000 ευρώ των φορολογουμένων θα πιάσουν τόπο στους δρόμους, και όχι στα αρχεία.