Ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Κρήτης: Στο χείλος της «παγώματος» και η ευρωπαϊκή σιωπή

Σε μια κρίσιμη καμπή βρίσκεται το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Κρήτης, που πολλοί θεωρούν «ανάσα» για την ενεργειακή ασφάλεια και ανάπτυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας και της ευρύτερης περιοχής. Παρά τις συμφωνίες και τις δεσμεύσεις, η υλοποίηση του έργου μοιάζει να «παγώνει» υπό το βάρος των τουρκικών απειλών, της αμφισβήτησης της ΑΟΖ από την Άγκυρα και των αντιπαραθέσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της κυπριακής εφημερίδας Philenews, σε πρόσφατη τηλεδιάσκεψη που διοργάνωσε η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι πιέσεις προς την κυπριακή ΡΑΕΚ να αποδεχθεί την πληρωμή 25 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως για το έργο, χωρίς να διασφαλίζεται η ολοκλήρωση ή η προστασία από τουρκική παρέμβαση, κατέληξαν σε πλήρη αδιέξοδο. Η Τουρκία, με συνεχείς απειλές, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει την υλοποίηση της διασύνδεσης χωρίς τη δική της συναίνεση, επιχειρώντας έτσι να παγώσει το έργο στην πράξη.

Οι Κύπριοι εκφράζουν οργή και αγανάκτηση, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχουν πραγματοποιηθεί οι απαραίτητες υποθαλάσσιες έρευνες στα διεθνή ύδατα, στα οποία η Άγκυρα διεκδικεί παράνομα δικαιώματα. Η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δεν έχει εκδώσει ούτε μια επίσημη δήλωση καταδίκης των τουρκικών προκλήσεων, προκαλεί επιπλέον απογοήτευση. Την ίδια ώρα, ζητείται από τη Λευκωσία να καλύψει σημαντικό οικονομικό κόστος, χωρίς εγγυήσεις για την πρόοδο ή την ολοκλήρωση του έργου.

Η κατάσταση επιδεινώνεται από την αντίφαση ανάμεσα στην ελληνική και κυπριακή πλευρά, καθώς αναδύονται πληροφορίες για κρυφές διαφωνίες και πιέσεις, ειδικά σε ό,τι αφορά τις οικονομικές απαιτήσεις της γαλλικής εταιρείας Nexans, που εμπλέκεται στην κατασκευή του υποθαλάσσιου καλωδίου. Εν τω μεταξύ, οι εργασίες έρευνας και πόντισης του καλωδίου παραμένουν στα χαρτιά, με τον χρόνο να κυλά ανεκμετάλλευτος.

Η Ελλάδα και η Κύπρος οφείλουν να συντονιστούν άμεσα και αποφασιστικά, όχι μόνο σε διπλωματικό επίπεδο αλλά και στρατιωτικά, ώστε να διασφαλίσουν την ακεραιότητα των έργων που μπορούν να στηρίξουν την ενεργειακή ανεξαρτησία και την οικονομική ανάπτυξη των δύο χωρών. Ο ελληνικός Πολεμικός Στόλος, σε συνδυασμό με την αποφασιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να σταθούν ως εγγυητές κατά οποιασδήποτε τουρκικής στρατιωτικής παρέμβασης.

Η σημερινή αδράνεια και η αμφισημία εκθέτουν την Κύπρο και την Ελλάδα σε νέες ήττες, όπως αυτές που προηγήθηκαν με τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο και τον χάρτη της Άγκυρας στον ΟΗΕ. Η Τουρκία συνεχίζει ακάθεκτη τον ψυχολογικό πόλεμο και την εκβιαστική πολιτική της, παγώνοντας σημαντικά έργα που θα μπορούσαν να δώσουν πνοή στην ελληνική οικονομία και ενίσχυση στην κυπριακή θέση.

Η ώρα της διπλωματικής και στρατιωτικής αποφασιστικότητας έχει φτάσει. Αν η Ελλάδα δεν δείξει τώρα τα δόντια της, η επόμενη ήττα θα είναι ακόμα πιο επώδυνη — για τη Λευκωσία, για την Αθήνα, για ολόκληρη την περιοχή.