Η ώρα της ευθύνης και το θέατρο των «ίσων αποστάσεων»

Το ντέρμπι Ολυμπιακού – Παναθηναϊκού στο ΣΕΦ δεν ήταν απλώς ένας ακόμα αγώνας υψηλής έντασης. Ήταν μια καθαρή μικρογραφία της δυσλειτουργίας του ελληνικού κράτους, της ατολμίας της πολιτείας και της παθογένειας του δημόσιου βίου. Όσα εκτυλίχθηκαν μέσα και έξω από το παρκέ, με αποκορύφωμα τη συμπεριφορά παραγόντων, οπαδών και –κυρίως– της ίδιας της αστυνομίας, φανερώνουν με τρόπο ηχηρό ότι στη χώρα αυτή η ισονομία παραμένει ζητούμενο.

Ας είμαστε ειλικρινείς: Το ελληνικό κράτος δεν πάσχει από έλλειψη νόμων. Πάσχει από την αδυναμία να τους εφαρμόσει. Πάσχει από πολιτική δειλία και επικοινωνιακή διαχείριση αντί αποφασιστικότητας. Όταν υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά προσβολής της δημόσιας τάξης, όταν υπεύθυνοι φέρονται με τρόπο προκλητικό, η απάντηση δεν μπορεί να είναι πρόσκληση σε διάλογο «συμφιλίωσης» σαν να μην έγινε τίποτα. Δεν είναι αυτή η δουλειά της Πολιτείας.

Ο αναπληρωτής υπουργός Αθλητισμού, κ. Γιάννης Βρούτσης, αποφάσισε να καλέσει τους ιδιοκτήτες των δύο ομάδων σε μία συμβολική συνάντηση ειρήνης. Να φωτογραφηθούν, να υποσχεθούν πως θα είναι… καλά παιδιά. Μια «λύση» που περισσότερο θυμίζει παιδική χαρά παρά σοβαρό κράτος. Αντί για εφαρμογή του νόμου, είδαμε άλλη μια προσπάθεια να μοιραστεί η ευθύνη σε όλους –άρα και σε κανέναν– για να προστατευθεί το πολιτικό κεφάλαιο της κυβέρνησης.

Όμως το πρόβλημα δεν είναι μόνο θεσμικό. Είναι και βαθιά συμβολικό. Όταν βλέπεις την αστυνομία να διστάζει, όταν ο πολίτης αντιλαμβάνεται πως η αυστηρότητα του νόμου αφορά μόνο όσους δεν έχουν ισχύ, τότε χάνεται η εμπιστοσύνη στην ίδια τη λειτουργία της Δημοκρατίας. Και το χειρότερο; Οι εικόνες αυτές κανονικοποιούνται. Κάθε επεισόδιο χειρότερο από το προηγούμενο, κάθε φορά ένα σκαλοπάτι πιο κάτω.

Η κυβέρνηση, όπως και οι προηγούμενες, εγκλωβίζεται στο δόγμα της «επικοινωνιακής διαχείρισης». Θέλει να δείξει πως «κάνει κάτι», χωρίς όμως να κάνει αυτό που απαιτεί η σοβαρότητα της κατάστασης: να αποφασίσει και να αναλάβει την ευθύνη. Να πει καθαρά: διακόπτεται ή όχι το πρωτάθλημα; Τιμωρούνται ή όχι όσοι εμπλέκονται; Αντί γι’ αυτό, η Πολιτεία κάνει ένα ακόμα βήμα πίσω, επιλέγοντας να είναι παρατηρητής των εξελίξεων που όφειλε να καθορίζει.

Το αφήγημα της κυβέρνησης περί “θεσμικής σταθερότητας” και “γόρδιων δεσμών” δεν μπορεί να σταθεί όταν τα ίδια της τα όργανα διστάζουν να εφαρμόσουν το αυτονόητο. Όταν οι νόμοι εφαρμόζονται επιλεκτικά, το κράτος χάνει την αξιοπιστία του και η δημοκρατία μετατρέπεται σε σκηνικό α λα καρτ.

Ήρθε η ώρα να τελειώνουμε με τις ίσες αποστάσεις και τους συμψηφισμούς. Όχι για λόγους τιμωρητικής διάθεσης, αλλά για λόγους Δημοκρατίας. Γιατί αν η Δικαιοσύνη και το κράτος δικαίου παραμένουν σκηνικό θεάτρου, τότε είναι θέμα χρόνου οι θεατές να αποχωρήσουν από την αίθουσα.