Η Ελλάδα διέρχεται μια ασυνήθιστα παρατεταμένη περίοδο σεισμικής ησυχίας, ένα φαινόμενο που σχολιάζει στα «ΝΕΑ» ο διακεκριμένος σεισμολόγος Γεράσιμος Παπαδόπουλος.
«Ο Εγκέλαδος μας χρωστάει σεισμούς και κάποια στιγμή – χωρίς κανείς να γνωρίζει το πότε ακριβώς – θα αρχίσει να δίνει τα χρωστούμενα», δηλώνει χαρακτηριστικά ο κ. Παπαδόπουλος.
Η Στατιστική της Ύφεσης
Παρά την εκδήλωση δύο σεισμών μεγέθους 6,1 Ρίχτερ τον περασμένο Μάιο, η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται σε φάση σεισμικής ησυχίας, σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα.
- Μέσος Όρος: Στον ελλαδικό χώρο σημειώνεται κατά μέσο όρο τουλάχιστον ένας σεισμός ίσος ή άνω των 6 Ρίχτερ κάθε χρόνο.
- Πρόσφατα Δεδομένα: Τα τελευταία σχεδόν τεσσεράμισι χρόνια εκδηλώθηκαν μόνο δύο σεισμοί αυτού του μεγέθους (εκτός των δύο του Μαΐου 2025).
Η περίοδος ύφεσης ξεκίνησε μετά τους ισχυρούς σεισμούς:
- Σεπτέμβριος 2021: Σεισμός 6 Ρίχτερ στο Αρκαλοχώρι Κρήτης.
- Μάρτιος 2021: Δύο δονήσεις, 6,1 και 6,3 Ρίχτερ, στο Δαμάσι Τυρνάβου.
Ακολούθησε μια παρατεταμένη περίοδος ύφεσης. Το 2022, το 2023, το 2024 και το πρώτο μισό του 2025 δεν σημειώθηκε κανένας σεισμός ίσος ή άνω των 6 Ρίχτερ.
Το «Διάλειμμα» του Μαΐου 2025
Αυτή η τάση άλλαξε τον Μάιο του 2025, όταν σε διάστημα εννέα ημερών σημειώθηκαν δύο σεισμοί μεγέθους 6,1 Ρίχτερ στην Ανατολική Κρήτη, ενώ στις 2 Ιουνίου 2025 ακολούθησε δόνηση 5,8 Ρίχτερ μεταξύ Ρόδου και Τουρκίας.
Αν και πολλοί θεώρησαν ότι η περίοδος της σεισμικής ύφεσης είχε τελειώσει, οι σεισμοί της περασμένης άνοιξης αποδείχθηκαν μια περιορισμένη σεισμική έξαρση, μετά την οποία η «ησυχία» συνεχίστηκε.
Χαρακτηριστικά των Σεισμών Μαΐου-Ιουνίου:
Ο κ. Παπαδόπουλος επισημαίνει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτού του μικρού διαλείμματος:
- Ήταν τρεις σεισμοί που έγιναν σχεδόν απανωτά.
- Εκδηλώθηκαν σε περιορισμένη γεωγραφική έκταση.
- Ήταν ενδιάμεσου βάθους (ενώ οι περισσότεροι σεισμοί στην Ελλάδα είναι επιφανειακοί).
«Η σεισμική ησυχία γενικά στη χώρα συνεχίζεται, και συνεχίζεται η άπνοια σε επιφανειακούς ισχυρούς σεισμούς», τονίζει ο σεισμολόγος.
Συσσώρευση Ενέργειας και Αντίστροφη Μέτρηση
Σύμφωνα με τον Γ. Παπαδόπουλο, οι περίοδοι σεισμικής ύφεσης είναι μακροχρόνιες (από αρκετούς μήνες έως και 1-2 χρόνια), ενώ οι περίοδοι έξαρσης είναι πιο σύντομες (1-3 μήνες) και χαρακτηρίζονται από τη γένεση δύο ή τριών πολύ ισχυρών σεισμών άνω των 6 Ρίχτερ.
Η τρέχουσα περίοδος ύφεσης, μετά την περιορισμένη έξαρση, έχει οδηγήσει σε ένα σημαντικό αποτέλεσμα:
- Σε ζώνες υψηλής σεισμικότητας συσσωρεύεται πλέον σημαντικό ποσό σεισμικής ενέργειας.
Ενεργές Σεισμικά Ζώνες
Πιο συγκεκριμένα, ο σεισμολόγος αναφέρει ότι:
- Ιόνιο
- Κορινθιακός Κόλπος
- Βόρειο Αιγαίο
…έχουν περάσει πολύ καιρός χωρίς ισχυρούς επιφανειακούς σεισμούς. «Εκεί πιστεύω ότι υπάρχει μια αντίστροφη μέτρηση», εκτιμά ο κ. Παπαδόπουλος, καθώς οι ζώνες αυτές πλησιάζουν τα όριά τους χρονικά για να δώσουν έναν τέτοιο σεισμό.
Αγιον Όρος και Αντισεισμική Προστασία
- Άγιον Όρος: Εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη η σεισμική ακολουθία που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2024 και κορυφώθηκε με δόνηση 5,3 Ρίχτερ τον Ιούνιο του 2025. Η ανάλυση της ακολουθίας δεν έχει ακόμη χαρακτηριστικά μετασεισμών.
Τέλος, ο Γ. Παπαδόπουλος υπογραμμίζει το γενικό δόγμα της αντισεισμικής προστασίας:
«Η αντισεισμική προστασία δεν πρέπει να χαλαρώνει κάπου επειδή περιμένουμε πιθανότερα κάπου αλλού ένα φαινόμενο. Άλλωστε, η έκταση της Ελλάδας δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλη, οπότε μπορούμε να δώσουμε την προσοχή μας παντού με την ίδια ένταση».
Με βάση τα παραπάνω, το 2026 αναμένεται ενδιαφέρον από σεισμολογικής πλευράς.