Το «Φιλί» στο Μεσολόγγι: Όταν ο Βρυζάκης «Βαπτίστηκε» Εικόνισμα στο Μεσολόγγι

Η επέτειος για τα 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου είχε όλα τα συστατικά μιας «εθνικής υπερπαραγωγής»: ιστορική βαρύτητα, συγκίνηση, επίσημες στολές και, φυσικά, τηλεοπτική κάλυψη υψηλής ευκρίνειας. Στο επίκεντρο της τελετής, ένα έργο εμπνευσμένο από τον Θεόδωρο Βρυζάκη στεκόταν επιβλητικά, τοποθετημένο με τέτοια φροντίδα που δυσκολευόσουν να ξεχωρίσεις αν πρόκειται για πίνακα ή για εικόνισμα σε λαϊκό προσκύνημα.

Το στιγμιότυπο που «έσπασε» το διαδίκτυο

Οι επίσημοι στις θέσεις τους, οι κάμερες σε σωστή εστίαση και το πλήθος σε αναμονή. Τότε ήταν που ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, πλησίασε το έργο αργά, σχεδόν τελετουργικά. Η στιγμή ήταν εθνικά φορτισμένη, όμως η κίνηση που ακολούθησε προκάλεσε αμηχανία: ο πρωθυπουργός έσκυψε και φίλησε την απεικόνιση με θρησκευτική ευλάβεια, σαν να επρόκειτο για λείψανο Αγίου.

Δεν ήταν ένα τυπικό νεύμα σεβασμού, ούτε ένα διακριτικό άγγιγμα. Ήταν ένα φιλί με όλη τη βαρύτητα ενός συμβολισμού που επιδέχεται πολλαπλές ερμηνείες:

• Ειλικρινής συγκίνηση μπροστά στο μεγαλείο της θυσίας;
• Μια καλοσχεδιασμένη φωτογραφική ευκαιρία για το εγχώριο συντηρητικό ακροατήριο;
• Ή μήπως μια στιγμιαία σύγχυση μεταξύ τέχνης και λατρείας;

«Για μια στιγμή, το Μεσολόγγι δεν ήταν απλώς τόπος ιστορικής μνήμης· είχε μετατραπεί σε ένα σκηνικό όπου η πολιτική, η τέχνη και η τελετουργία μπλέκονταν με τρόπο σχεδόν… θεατρικό.»

Η ειρωνεία της συνάντησης δύο εποχών

Υπάρχει κάτι βαθιά ειρωνικό σε αυτή τη «συνάντηση». Από τη μία, ένας ζωγράφος που αποτύπωσε την ηρωική θυσία και την αξιοπρέπεια. Από την άλλη, ένας σύγχρονος πολιτικός που αποτίει φόρο τιμής με έναν τρόπο που ισορροπεί επικίνδυνα ανάμεσα στην αυθεντικότητα και τη στρατηγική του “Instagram”.

Αν ο Βρυζάκης μπορούσε να δει τη σκηνή, είναι αβέβαιο αν θα ένιωθε περήφανος ή αν απλώς θα σήκωνε το φρύδι με σκεπτικισμό. Τα φώτα έσβησαν, οι κάμερες σταμάτησαν, αλλά το «πολιτικό φιλί» έμεινε να αιωρείται.

Έμεινε εκεί ως σύμβολο όχι μόνο της μνήμης, αλλά και της διαχρονικής ελληνικής ικανότητας να μετατρέπουμε κάθε σοβαρή περίσταση σε κάτι που είναι ταυτόχρονα συγκινητικό… και ελαφρώς, αναπόφευκτα, αμήχανο.