Σημαντικές αποκλίσεις στο κόστος ζωής μεταξύ της περιφέρειας και των μεγάλων αστικών κέντρων αποτυπώνουν τα νεότερα στοιχεία της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ. Τα νοικοκυριά στη Δυτική Ελλάδα και την Πάτρα κινούνται σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα μηνιαίων δαπανών σε σχέση με την Αττική, αν και η ακρίβεια στα είδη πρώτης ανάγκης και τη στέγαση παραμένει κοινός «πονοκέφαλος».
Χάσμα δαπανών: Δυτική Ελλάδα vs Αττική
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής:
- Μηνιαίος Προϋπολογισμός: Η μέση μηνιαία δαπάνη ενός νοικοκυριού στη Δυτική Ελλάδα διαμορφώθηκε στα 1.656,03 ευρώ, καλύπτοντας το 91% του πανελλαδικού μέσου όρου (1.820,20 ευρώ).
- Η σύγκριση με την Αθήνα: Η διαφορά γίνεται χαώδης όταν η περιφέρειά μας συγκριθεί με την Αττική. Ένα νοικοκυριό στη Δυτική Ελλάδα ξοδεύει 425,75 ευρώ λιγότερα κάθε μήνα σε σχέση με ένα νοικοκυριό στην Αθήνα, ποσό που αντιστοιχεί στο 74,3% της πρωτευουσιάτικης δαπάνης.
- Η ετήσια «ψαλίδα»: Σε ετήσια βάση, το κόστος διαβίωσης στην Αττική (24.981,36 ευρώ) ξεπερνά αυτό της Δυτικής Ελλάδας (19.872,36 ευρώ) κατά σχεδόν 5.110 ευρώ.
Παράλληλα, η ετήσια αύξηση των δαπανών στη Δυτική Ελλάδα περιορίστηκε στο 2,1% (κάτω από τον επίσημο πληθωρισμό του 2,5%), την ώρα που πανελλαδικά η μέση ετήσια αύξηση άγγιξε το 5,5%.
Αστικά κέντρα και ύπαιθρος
Η έρευνα αναδεικνύει επίσης τη μεγάλη απόσταση μεταξύ πόλεων και αγροτικών περιοχών. Στα αστικά κέντρα της περιφέρειας, όπως η Πάτρα, το μέσο μηνιαίο κόστος διαβίωσης ανέρχεται στα 1.892,86 ευρώ, ενώ στις αγροτικές περιοχές υποχωρεί στα 1.386,11 ευρώ (μειωμένο κατά 26,8%).
Πού «φεύγουν» τα χρήματα των νοικοκυριών
Το μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού εισοδήματος απορροφάται από τις βασικές ανάγκες διαβίωσης:
- Διατροφή (20,4%): Τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά παραμένουν η μεγαλύτερη δαπάνη.
- Στέγαση (14,7%): Τα έξοδα σπιτιού επιβαρύνουν σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
- Μεταφορές (13,6%): Οι μετακινήσεις αποτελούν τον τρίτο πυλώνα εξόδων.
Πίεση στους ενοικιαστές και τα χαμηλότερα εισοδήματα:
- Για τα νοικοκυριά που ζουν στο ενοίκιο, η στέγαση απορροφά το 23,4% του μηνιαίου προϋπολογισμού τους (με το καθαρό ενοίκιο να καλύπτει το 17,3%).
- Για το φτωχότερο 20% του πληθυσμού, διατροφή και στέγαση απορροφούν πάνω από το μισό εισόδημά τους (54,4%), έναντι 34,5% για το πλουσιότερο 20%.
Ανατιμήσεις και ιστορική σύγκριση
Σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στα διαρκή αγαθά (8,9%), τη στέγαση (8,3%) και την εκπαίδευση (8,2%). Παράλληλα, αυξημένα έξοδα παρατηρούνται σε βασικά είδη διατροφής, όπως ο καφές/τσάι (+11,9%), το κρέας (+9,9%) και τα ψάρια (+8,0%).
Παρά την ανάκαμψη από την περίοδο της πανδημίας (αύξηση δαπανών κατά +39% σε σχέση με το 2020), η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών παραμένει υποδεέστερη των προ κρίσης επιπέδων, καθώς η μέση ετήσια δαπάνη καταγράφεται μειωμένη κατά 12% σε σύγκριση με το 2008.