Λέμε ΟΧΙ στον σχολικό εκφοβισμό

της Χριστίνας Αλεξοπούλου
Βουλευτή Αχαΐας

Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα περιστατικά ενδοσχολικής βίας πληθαίνουν ή τουλάχιστον είναι περισσότερα αυτά που γίνονται γνωστά. Τα περισσότερα από αυτά τα περιστατικά λαμβάνουν χώρα μέσα στο σχολείο αλλά κάποια και έξω από αυτό. Καθώς όμως πρόκειται για μαθητές, όπου και αν λαμβάνουν χώρα τα περιστατικά, ο ρόλος του σχολείου είναι κρίσιμος.
Το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων έρχεται να συνεχίσει, να επεκτείνει και να εμβαθύνει τις δράσεις του για την αντιμετώπιση του φαινομένου, καταθέτοντας ένα ειδικό, στοχευμένο νομοσχέδιο για την προώθηση θετικών προτύπων σχέσεων εντός της σχολικής κοινότητας με τίτλο «Ζούμε αρμονικά μαζί – Σπάμε τη σιωπή»: Ρυθμίσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού στα σχολεία». Το νομοσχέδιο θα συζητηθεί και θα ψηφισθεί τις επόμενες μέρες από τη Βουλή. Με αυτό δημιουργούνται ομάδες δράσεις για την αντιμετώπιση της σχολικής βίας, αναπτύσσεται πλατφόρμα για την αναφορά περιστατικών βίας ακόμη και ανώνυμα. Πραγματοποιούμε, επιπλέον, συστηματικά επιμορφώσεις εκπαιδευτικών σε αυτή την κατεύθυνση.
Βασική καινοτομία του νομοσχεδίου είναι η δημιουργία ειδικής πλατφόρμας για αναφορές περιστατικών βίας με την δυνατότητα και ανώνυμης αναφοράς στην οποία οι μαθητές θα μπορούν να καταγγέλλουν περιστατικά συμπληρώνοντας την ειδικά διαμορφωμένη φόρμα καταγραφής περιστατικού, ενώ οι γονείς θα μπορούν να αναφέρουν περιστατικά επώνυμα. Θα δοθεί έτσι η δυνατότητα σε περισσότερα θύματα σχολικού εκφοβισμού να μιλήσουν και να υποστηριχθούν.
Ο εκφοβισμός στα σχολεία είναι ένα διαδεδομένο ζήτημα που επηρεάζει εκατομμύρια μαθητές σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε ο Οργανισμός Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 14% των Ελλήνων μαθητών ανέφεραν ότι δέχονται εκφοβισμό στο σχολείο. Αυτό είναι ένα ανησυχητικό στατιστικό στοιχείο και υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη να συνεργαστούν τα σχολεία, οι γονείς και οι κοινότητες για να αντιμετωπίσουν αυτό το ζήτημα.
Ο εκφοβισμός μπορεί να λάβει πολλές μορφές, όπως σωματική βία, λεκτική κακοποίηση και κοινωνικός αποκλεισμός. Μπορεί να έχει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική υγεία του θύματος, οδηγώντας σε άγχος, κατάθλιψη, ακόμη και αυτοκτονία σε ακραίες περιπτώσεις. Επιπλέον, μπορεί επίσης να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στον θύτη, ο οποίος μπορεί να συνεχίσει να επιδεικνύει επιθετική συμπεριφορά σε όλη του τη ζωή.
Μία από τις προκλήσεις στην αντιμετώπιση του εκφοβισμού είναι ότι συχνά δεν καταγγέλλεται. Τα θύματα μπορεί να ντρέπονται ή να φοβούνται να μιλήσουν, και σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να μην έχουν καν επίγνωση ότι αυτό που βιώνουν συνιστά εκφοβισμό. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητο τα σχολεία να διαθέτουν σαφείς πολιτικές και διαδικασίες για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του εκφοβισμού, καθώς και να εκπαιδεύονται οι εκπαιδευτικοί και άλλοι ενήλικες στον εντοπισμό και την αντιμετώπιση της εκφοβιστικής συμπεριφοράς.
Στην Ελλάδα, η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει υλοποιήσει μια σειρά πρωτοβουλιών για την καταπολέμηση του εκφοβισμού στα σχολεία, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος, το οποίο προωθεί τον σεβασμό της διαφορετικότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επιπλέον, το Υπουργείο έχει ξεκινήσει μια εθνική εκστρατεία ευαισθητοποίησης, η οποία έχει ως στόχο να ενημερώσει τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς σχετικά με τις βλαβερές συνέπειες του εκφοβισμού και να τους ενθαρρύνει να αναλάβουν δράση για την πρόληψή του.
Ωστόσο, η Ελλάδα δεν είναι η μόνη στην προσπάθειά της να αντιμετωπίσει τον εκφοβισμό στα σχολεία. Πολλές άλλες χώρες έχουν εφαρμόσει παρόμοια προγράμματα και πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση αυτού του ζητήματος. Για παράδειγμα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εκστρατεία StopBullying.gov παρέχει πόρους και πληροφορίες σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς για να βοηθήσουν στην πρόληψη και την αντιμετώπιση του εκφοβισμού. Στην Αυστραλία, το Εθνικό Πλαίσιο Ασφαλούς Σχολείου παρέχει ένα πλαίσιο για τα σχολεία ώστε να δημιουργήσουν ασφαλή και υποστηρικτικά μαθησιακά περιβάλλοντα απαλλαγμένα από τον εκφοβισμό.
Συμπερασματικά, ο σχολικός εκφοβισμός είναι ένα σοβαρό ζήτημα που επηρεάζει τους μαθητές σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Παρόλο που δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση σε αυτό το πολύπλοκο πρόβλημα, είναι σημαντικό για τα σχολεία, τους γονείς και τις κοινότητες να συνεργαστούν για να δημιουργήσουν ασφαλή και υποστηρικτικά μαθησιακά περιβάλλοντα που προωθούν τον σεβασμό, την ευγένεια και την ένταξη. Με μια προληπτική προσέγγιση για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του εκφοβισμού, μπορούμε να βοηθήσουμε και να διασφαλίσουμε ότι όλοι οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να μάθουν και να αναπτυχθούν σε ένα ασφαλές και φιλόξενο περιβάλλον.