«Ανάσα» για τη στεγαστική κρίση στην Πάτρα: Μετατρέπονται σε σπίτια τα κλειστά μαγαζιά

Νέο θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει την αλλαγή χρήσης σε ανενεργά επαγγελματικά ακίνητα, δίνοντας διέξοδο σε ιδιοκτήτες και φοιτητές.

Μια σημαντική ευκαιρία για την αναζωογόνηση του αστικού ιστού της Πάτρας και την άμβλυνση του τεράστιου στεγαστικού προβλήματος προσφέρει η δυνατότητα μετατροπής των κλειστών εμπορικών καταστημάτων και γραφείων σε κατοικίες.

Με βάση τις προβλέψεις του νόμου 5322/2026 και την τροποποίηση του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, δίνεται πλέον το «πράσινο φως» ώστε επαγγελματικοί χώροι και αποθήκες που παραμένουν επί χρόνια ανενεργοί να αποκτήσουν οικιστική χρήση, παρακάμπτοντας τους μέχρι πρότινος αυστηρούς περιορισμούς των τοπικών ρυμοτομικών σχεδίων.

Το τοπίο στην αχαϊκή πρωτεύουσα

Η ανάγκη αξιοποίησης αυτών των τετραγωνικών είναι κάτι παραπάνω από επιτακτική στην Πάτρα. Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία πρόσφατων ερευνών: σε περιοχές-«φιλέτα» του κέντρου αλλά και σε ιστορικές εμπορικές οδούς (όπως οι οδοί Κανακάρη, Κορίνθου και Μαιζώνος), τα ξενοίκιαστα και κατέβασα ρολά μαγαζιά πολλαπλασιάζονται, δημιουργώντας μια εικόνα ερημοποίησης.

Την ίδια στιγμή, η ζήτηση για προσιτή στέγη –ιδίως από φοιτητές– παραμένει στα ύψη, με αποτέλεσμα η μετατροπή των άδειων ισόγειων επαγγελματικών χώρων σε αυτόνομα διαμερίσματα να αποτελεί μια αμοιβαία επωφελή λύση. Από τη μία πλευρά, οι ιδιοκτήτες γλιτώνουν από την απαξίωση των ακινήτων τους και εξασφαλίζουν έσοδα μέσω πώλησης ή μακροχρόνιας ενοικίασης· από την άλλη, αυξάνεται το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών στην αγορά.

Οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι παγίδες

Παρά τις θετικές προοπτικές, η αλλαγή χρήσης δεν αποτελεί μια απλή ή αυτόματη διαδικασία. Βασική προϋπόθεση του νόμου είναι να μην αλλοιώνονται τα δομικά χαρακτηριστικά του κτιρίου (όπως η κάλυψη, το ύψος και ο συντελεστής δόμησης).

Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες καλούνται να ζυγίσουν προσεκτικά το κόστος της επένδυσης. Ένα παλιό κατάστημα απαιτεί συνήθως ρίζικες παρεμβάσεις: από την ανακατασκευή των δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων μέχρι τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και τη διασφάλιση των προβλεπόμενων συνθηκών φυσικού φωτισμού και αερισμού. Επιπρόσθετα, σημαντικό ρόλο θα παίξουν οι εσωτερικοί κανονισμοί των πολυκατοικιών και η απαιτούμενη συναίνεση των συνιδιοκτητών.

Το παράδοξο των κενών ακινήτων

Το εγχείρημα αυτό αποκτά ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα υπό το πρίσμα πρόσφατων κοινωνικών μελετών για τη Δυτική Ελλάδα. Σύμφωνα με έρευνες γύρω από το οικιστικό απόθεμα, η Αχαΐα εμφανίζει υψηλά ποσοστά «μη εποχικά κενών» κατοικιών (12,90%), ξεπερνώντας τον εθνικό μέσο όρο. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η στατιστική κενότητα δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε άμεση διαθεσιμότητα, καθώς πολλά ακίνητα παραμένουν κλειστά λόγω γραφειοκρατικών εκκρεμοτήτων, κληρονομικών διαφορών ή κακής τεχνικής κατάστασης.

Καταλήγοντας, το στοίχημα για την Πάτρα δεν είναι απλώς η επαναχρησιμοποίηση μεμονωμένων τετραγωνικών μέτρων, αλλά η ρεαλιστική και στοχευμένη αξιοποίησή τους, ώστε να δοθεί μια πραγματική ανάσα στους πολίτες που αναζητούν στέγη, αποτρέποντας παράλληλα τη μετατροπή των ανακαινισμένων χώρων σε απρόσιτα «επενδυτικά προϊόντα».