Συνδεθείτε μαζί μας

ΖΩΗ

Άγιος Ανδρέας ο Τρυποτηγανάς! Γιατί ονομάζεται έτσι ο Πολιούχος της Πάτρας;

Δημοσιεύθηκε

στις

Τελευταία μέρα του Νοεμβρίου, ή «Αγ’ Αντριά» όπως τον λεν, είναι του Αγίου Αντρέα, του επονομαζομένου «Τρυποτηγανά». Στη λαογραφία του τόπου μας ο Νοέμβριος ονομάζεται και Αντριάς, επειδή πιστεύεται ότι το κρύο αντρειεύει την ημέρα της γιορτής του Αγίου Ανδρέα.

Ο Άγιος Ανδρέας, ονομάζεται επίσης, και Τρυποτηγανάς, επειδή -καθώς έλεγαν οι παλιότεροι- τρυπούσε τα τηγάνια όσων δεν έκαναν τηγανίτες την ημέρα της γιορτής του.

Δεν είναι και παράξενο που η μέρα τούτη συνδυάστηκε με τηγανητές λιχουδιές, καθώς είναι μέρα γιορτινή που πέφτει σε περίοδο νηστείας και μάλιστα σε μια εποχή που βγαίνει το πρώτο λάδι της χρονιάς.

Στην Κρήτη, άλλωστε, με το πρώτο λάδι -όπως και με το τελευταίο- συνήθιζαν να φτιάχνουν λουκουμάδες και κουταλίτες για να γλυκαθούν και να το εγκαινιάσουν!

Όπως σημειώνει ο Νίκος Ψιλάκης («Λαϊκές τελετουργίες στην Κρήτη», εκδόσεις Καρμανωρ) πως «Όποιος αρκείται στην ανάγνωση των συναξαρικών πηγών ίσως να μην κατανοήσει ποτέ γιατί συνδέθηκε με τα τηγάνια και τις τηγανίτες ο πρωτόκλητος μαθητής του Χριστού, ο ψαράς από τη Βησθαϊδά, που «όργωσε» τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία διδάσκοντας το λόγο του Διδασκάλου του. Θα το κατανοήσει μόνον αν θυμηθεί τους ειδικούς διαιτολογικούς κανόνες που ισχύουν κατά τις περιόδους των τεσσαρακοστών (η εορτή του Αγίου Ανδρέα πέφτει μέσα στη σαρακοστή των Χριστουγέννων) και αν παράλληλα παρακολουθήσει τη ζωή των αγροτικών κοινωνιών του ελληνικού χώρου, που αυτήν την περίοδο καταπιάνονται με την (κοπιώδη) συλλογή του ελαιοκάρπου.»

Και συνεχίζει: «….Στα τέλη του μήνα, όμως, έπρεπε να έχουν αλεστεί οι πρώτες ελιές και να έχει φτάσει στο κάθε σπιτικό το καινούριο λάδι. Το τηγάνισμα κατά την ημέρα της γιορτής του Αγίου Ανδρέα (ή την παραμονή) έπρεπε να γίνει με λάδι από την καινούρια σοδειά. Η χρησιμοποίηση του καινούριου ελαιολάδου ενσωμάτωνε μια ιδιαίτερη τελετουργία. Συχνά έχυναν το λάδι στο τηγάνι σταυρωτά λέγοντας μιαν ευχή, όπως «καλοκατάλυτο» ή «και του χρόνου». Πιθανότατα πρόκειται για απήχηση των απαρχών, της συνήθειας να μοιράζονται οι πρώτοι καρποί της σοδειάς ή να προσφέρονται στους θεούς.

Οι απαρχές του ελαίου είναι ένα από τα πιο συγκινητικά έθιμα των ελαιοπαραγωγικών περιοχών της Κρήτης. Στη Μεσαρά τ«το πρώτο λάδι της χρονιάς δεν πήγαινε στο σπίτι, αν δεν σταματούσε εκείνος που το μετέφερε στην εκκλησία και να ανάψει με αυτό καντήλια…». Στο Λάστρο Σητείας «από το πρώτο λάδι πήγαιναν οπωσδήποτε ένα μπουκάλι ή ένα μίστατο, ανάλογα με το τί μπορούσε ο καθένας, στην εκκλησία. Το μίστατο ήταν σταμνί με πλατύ στόμιο και έβαζε εφτά οκάδες λάδι. …..Με το πρώτο λάδι έπρεπε να ανάψουν και το καντήλι του κάθε σπιτικού στο εικονοστάσι.»

Εκτός από τις προσφορές στη θεότητα, το έθιμο απαιτούσε «μοίρασμα» των αγαθών που είχε στείλει η θεία ευλογία. Και ως καταλληλότερη μέρα γι’αυτό θεωρήθηκε η 30η Νοεμβρίου:

«πάσαι αι οικοδέσποιναι αφ’ εσπέρας της εορτής ταύτης, ή και την πρωϊαν κατασκευάζουν τηγανίτας ή μελομακαρόνες κτλ. Όστις δε δεν κάνει τοιούτους, τρυπά το τηγάνιόν του ο άγιος, όθεν και τρυποτηγανάς επικαλείται…»

«Του Άι Αντρέα όποια γυναίκα δεν ψήσει τηγανίτους θα τρυπήσει το τηγάνι…»

Στις περιοχές όπου παρασκεύαζαν τηγανίτες φρόντιζαν να προσφέρουν από ένα πιάτο σε φιλικά ή συγγενικά σπίτια και, κυρίως, σε σπίτια που είχαν ανάγκη ή που δεν είχαν ελαιώνες. Η συνήθεια αυτή αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές απηχήσεις των εθιμικών απαρχών. Το ίδιο ακριβώς γίνεται σε πολλές περιοχές του ελληνικού χώρου με το πρώτο ψωμί της χρονιάς…..»

Αντίστοιχα καταγράφει κι ο Βασίλης Λαμνάτος («Οι μήνες στην αγροτική και ποιμενική ζωή του λαού μας»):

«Στις καλομέρες του Νοέμβρη γίνεται και το μάζεμα των ελιών, που θα δώσουν το πρωτολάδι κι απ’αυτό θα στείλουν οι νοικοκυραίοι ένα μπουκάλι στην εκκλησιά για το άναμμα των καντηλιών και για την ευλογία του παπά. Με το πρωτολάδι οι νοικοκυρές θα φτιάξουν πάλι και τηγανίτες και γλυκά, συνήθως χαλβά, για να τα μοιράσουν στη γειτονιά και σ’αυτούς που δεν έχουν λάδι. Θα τους δώσουν κιόλας και λίγο σ’ένα μπουκάλι, για να φτιάξουν καμιά λαχανόπιτα, να φάνε και να ευχηθούν και «του χρόνου πιότερο» ή «και του χρόνου να μην το χαρούν τα κιούπια».»

Ο λαογράφος μας Δημήτρης Λουκάτος («Φθινοπωρινά»), μάλλον παραβλέπει το ρόλο της αγροτικής/ελαιοπαραγωγικής ζωής καθώς και της θρησκευτικής (σαρακοστή, νηστεία) σε τούτο το έθιμο και κάπως αόριστα αναφέρει πως «ίσως και στις δικές μας λουκουμάδες να κρύβεται κάποια μαγικοθρησκευτική (και εξευμενιστική) προφύλαξη για τη σπορά, με εκπρόσωπο τον άγιο Ανδρέα, που έλαχε να «κλείνει» την όλη φθινοπωρινή περίοδο.» Και συνεχίζει γράφοντας πως «παραδίδεται, για τα παλαιότερα χρόνια των Πατρών, ότι συνήθιζαν να φτιάχνουν την παραμονή της γιορτής του αγίου Ανδρέα και «λαχανόπιτες», από τις οποίες έστελναν και στην εκκλησιά, για να μοιραστούν στους φτωχούς (εξευμενιστικό κι αυτό και ίσως νεκρολατρευτικό έθιμο των «πλακούντων»)».

Ο Λουκάτος καταγράφει, επίσης, πως τη μέρα αυτή «Κάτι που θυμίζει τα πολυσπόρια της γιορτής των Εισοδίων (δηλ. της ίδιας αγροτικής περιόδου) είναι αυτό που γίνεται στην Ήπειρο, να βράζουν καλαμπόκι («Αντριλούσια» ή «μπόλια») και να τα πηγαίνουν στην εκκλησιά να ευλογηθούν, ώστε ύστερα να τα μοιράσουν, για το καλό της χρονιάς, στον κόσμο. Στη Θράκη, έβραζαν επίσης, την ημέρα του Αγ. Αντρέα, σιτάρι με ζάχαρη, σταφίδες κλπ. (δηλ. πανηγυρικά κόλλυβα) και τα μοίραζαν στον κόσμο. Στην Ακαρνανία έβραζαν (και βράζουν ακόμα) πραγματικά «πολυσπόρια», όπως της Παναγιάς, το ίδιο δε και στη Θεσσαλία, όπου τώρα τα λένε «Αντραλούσια». Όλα αυτά δείχνουν μαγικο-παραγωγικές ενέργειες της εποχής (τέλος σποράς, αναμονή της βλαστικής γονιμοποίησης)….»

Ίσως τούτα τα πολυσπόρια να τα συνήθιζαν κυρίως σε μη ιδιαιτέρως ελαιοπαραγωγικές κοινωνίες, σε κοινωνίες που παρήγαγαν όσπρια και σιτηρά, καθώς ο Νοέμβριος είναι μήνας σποράς τούτων και ο Άγιος Αντρέας είχε τη φήμη, λόγω παρετυμολογίας του ονόματός του (Ανδρέας, ανδρείος, αντρειεύω) πως «αντρειεύει» το κρύο, την νύχτα (τη μεγαλώνει) και τα σπαρτά (τα μεγαλώνει, τ’αυξάνει). Αναφέρει ο Γεώργιος Μέγας («Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας») πως «Για να ενισχύσουν την αύξηση των σπαρτών και την καρποφορία, οι γεωργοί βράζουν, όπως και κατά τα Εισόδια της Θεοτόκου, πολυσπόρια (καλαμπόκι και στάρι μαζί) και «τα πάνε στην εκκλησία και τα διαβάζει ο παπάς’ τό ‘χουν σε καλό, όπως λέγουν, να τα βλογήσει ο Θεός, να γίνουν περισσότερα παρέκεια. Τα μοιράζουν στα σπίτια, για ν’ αντρειωθούν τα σπαρτά.» (Ήπειρος).

Διαφήμιση
Σχόλια

ΖΩΗ

ΠΑΤΡΑ: Το όμορφο σπιτάκι του ΟΣΕ στην Αγυιά

Δημοσιεύθηκε

στις

απο

Οι σιδηροδρομικές γραμμές χαλάνε, χάνονται από τα χορτάρια…, τα σπιτάκια (οι μικροί σταθμοί) του ΟΣΕ που υπήρχαν σε διαβάσεις της γραμμής ερημώνουν και γκρεμίζονται. Όμως στην περιοχή της Αγυιάς, ο σταθμός του ΟΣΕ στην Αγίου Κωνσταντίνου, μπορεί να μην χρησιμεύει πλέον, παίρνει όμως ζωή μέσα από τις τοιχογραφίες του.

Συνέχισε να διαβάζεις

ΖΩΗ

Το χθεσινό ηλιοβασίλεμα της Πάτρας τα …έσπασε στο facebook!

Δημοσιεύθηκε

στις

απο

Μαγικό ήταν το χθεσινό ηλιοβασίλεμα στην Πάτρα. 

Πολλοί πατρινοί μάλιστα δεν αντιστάθηκαν, το φωτογράφησαν και χάρισαν μοναδικές αναρτήσεις στο facebook

Το timeline γέμισε με ειδυλλιακές εικόνες και πανέμορφα τοπία με ασυναγώνιστα χρώματα!

“Ημουν στα Τσουκαλέϊκα της Πάτρας για ένα Συνέδριο και αποτύπωσα τυχαία αυτή την εικόνα. Πουθενά στον κόσμο τέτοιο θεαματικό ηλιοβασίλεμα. Η φωτογραφία έχει γίνει από τότε ανάρπαστη. Τα σχόλια δικά σας” έγραψε ο Ανδρέας Βρης.

Συνέχισε να διαβάζεις

ΖΩΗ

Πάτρα: Η Αγία Σοφία το 1971 – ΦΩΤΟ

Δημοσιεύθηκε

στις

απο

Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη στις 12/9/1971 σύμφωνα με το βιβλίο – αφιέρωμα στον Ιερό Ναό. Στην φωτογραφία ο παλιός Ιερός Ναός της Αγίας Σοφίας και η γύρω περιοχή.

Συνέχισε να διαβάζεις

ΖΩΗ

Τριπλή χαρά στην Πάτρα! – 43χρονη έφερε στη ζωή τρίδυμα

Δημοσιεύθηκε

στις

απο

Το κλάμα που έφερε χαρά στο νοσοκομείο του Αγίου Ανδρέα

Ημέρα τριπλής χαράς και γιορτής για μια 43χρονη αλλά και για όλη την “οικογένεια” του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Πατρών “Άγιος Ανδρέας”.  Η Ομάδα της Μαιευτικής – Γυναικολογικής Κλινικής του νοσοκομείου, με επικεφαλής τον διευθυντή της Παντελή Κολλιά, έφερε εις πέρας μία τρίδυμη κύηση η οποία εκ της φύσεώς της είναι υψηλού κινδύνου.

Η μητέρα 43 ετών χαίρει άκρας υγείας και κρατάει πλέον στην αγκαλιά της τρία υγιέστατα μωρά. Δύο κόρες κι έναν γιο που ζυγίζουν αντίστοιχα 1.635, 1.330 και 1.478 γραμμάρια.

Τη μητέρα την παρακολουθούσε ο κ. Κολλιάς σε όλη τη δύσκολη αυτή περίοδο. Μάλιστα η μητέρα είχε εισαχθεί στο νοσοκομείο από τις αρχές Μαΐου προκειμένου «να έχει τη δέουσα παρακολούθηση καθώς ανήκει στις κυήσεις υψηλού κινδύνου διότι ενέχει πολλούς κινδύνους υπέρτασης και άλλων παθολογικών καταστάσεων. Τα καταφέραμε κι έφτασε στην 34η εβδομάδα»  περιγράφει ο κ. Κολλιάς. Μαζί με την ομάδα του γιατρών, μαιών, νοσηλευτών και άλλου προσωπικού και συνεργασία με την Μονάδα Νεογνών, διευθυντής της οποίας είναι ο Ιωάννης Κουλούρας, προετοίμασαν κατάλληλα τη μητέρα και χθες πραγματοποιήθηκε η καισαρική τομή. Στην αίθουσα του μαιευτηρίου αντήχησε το ζωηρό κλάμα των τριών μωρών και τα επιφωνήματα χαράς της επιστημονικής ομάδας που τα έφερε με απόλυτη ασφάλεια στον κόσμο.

ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΤΑ 20 ΧΡΟΝΙΑ

«Ηταν μία συγκλονιστική στιγμή. Εγώ υπηρετώ στο νοσοκομείο 35 χρόνια και είχα μία ανάλογη εμπειρία πριν από 20 χρόνια που γνωστή συμπολίτισσα γέννησε τρία αγοράκια» αναφέρει ο κ. Κολλιάς. Οπως πρόσθεσε ο ίδιος «η μητέρα είναι πάρα πολύ καλά στην υγεία της και τα τρία μωρά παραμένουν στη Μονάδα Νεογνών μέχρι να πάρουν το προβλεπόμενο βάρος».

Η είδηση της γέννησης των τριών μωρών κυκλοφόρησε άμεσα σε όλο το νοσοκομείο σκορπίζοντας χαρά και σπέρνοντας αισιοδοξία στον αντίποδα του φόβου και της αγωνίας που είχε σπείρει το προηγούμενο χρονικό διάστημα η πανδημία.

ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΓΚΕΛΑΡΗ

Ολο το προσωπικό της Μαιευτικής – Γυναικολογικής Κλινικής του νοσοκομείου όλο αυτό το διάστημα ζούσε σαν μία οικογένεια την αγωνία της εξέλιξης της κύησης. «Είναι η πρώτη τρίδυμη κύηση που έχουμε εδώ στην καινούργια μας κλινική»  είπε η μαία και προϊσταμένη της Κλινικής Ιωάννα Καγκελάρη. «Αυτά τα περιστατικά είναι πολύπλοκα και χρειάζονται μία ομάδα επιστημόνων με γνώσεις για να αντιμετωπίζονται επαρκώς. Στην προκειμένη περίπτωση υπήρξε άριστη συνεργασία της ομάδας του κ. Κολλιά, της ομάδας του κ. Κουλούρα, των μαιών, του νοσηλευτικού προσωπικού και όλων των άλλων εμπλεκομένων ώστε να προετοιμαστεί σωστά η μητέρα αλλά και το μαιευτήριο διότι μιλάμε για τρία μωρά. Επρεπε να οργανώσουμε την ανάνηψη και να προβλέψουμε τα κάθε τι που ήταν πιθανόν να προκύψει ως ανάγκη κατά τη διαδικασία της καισαρικής. Όλα πήγαν πολύ καλά. Η μητέρα και τα μωρά είναι πολύ καλά στην υγεία τους».

πηγή: εφημερίδα Πελοπόννησος/Μαρίνα Ριζογιάννη

Συνέχισε να διαβάζεις
Διαφήμιση
Διαφήμιση
ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ1 ώρα πριν

ΠΑΤΡΑ: Ελεγχοι του υγειονομικού τη νύχτα του Σαββάτου σε πολλά καταστήματα

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ1 ώρα πριν

Πάτρα: Θλίψη για την κομμώτρια Ελένη Μουζενίδου – Πέθανε στα 52 της

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ2 ώρες πριν

Νέα πεζοδρόμια αποκτά η Κωνσταντινουπόλεως

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ2 ώρες πριν

Ραγίζει καρδιές ο σύζυγος της Δώρας – “Κάποιοι κατέστρεψαν όνειρα, να δικαιωθεί η ψυχούλα της”

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ2 ώρες πριν

Αναδρομικά συνταξιούχων: Ποιοι θα τα λάβουν – Σε βάθος… πενταετίας οι επιστροφές για όσους θα τα δικαιούνται!

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ2 ώρες πριν

Σεισμός 4,4 Ρίχτερ κοντά στη Ζάκυνθο

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ2 ώρες πριν

Πάτρα: Ταξίδευαν με το ΚΤΕΛ φορτωμένοι με δύο κιλά ηρωίνης!

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ13 ώρες πριν

ΠΑΤΡΑ: Κατέληξε η 27χρονη που έμεινε εγκεφαλικά νεκρή μετά τη γέννα – Η οικογένεια υπέβαλε μήνυση κατά παντός υπευθύνου

ΚΟΙΝΩΝΙΑ1 ημέρα πριν

Επίθεση με βιτριόλι στην Καλλιθέα: Ο πρώην σύντροφος της Ιωάννας εργαζόταν σε εταιρεία με χημικά;

ΚΟΙΝΩΝΙΑ1 ημέρα πριν

Ζάκυνθος: Σε ύφεση η φωτιά – Επιχειρούν ελικόπτερα της πυροσβεστικής – ΦΩΤΟ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ4 ημέρες πριν

Έρχεται το πιο ζεστό καλοκαίρι όλων των εποχών στην Ελλάδα

ΚΟΣΜΟΣ4 ημέρες πριν

ΗΠΑ, Βρετανία & Γαλλία απειλούν να κλείσουν τα σύνορα στους Έλληνες ως αντίποινα στην κυβερνητική απόφαση για καραντίνα

ΚΟΙΝΩΝΙΑ3 ημέρες πριν

Φρίκη! 13χρονη καταγγέλλει βιασμό από τον 45χρονο θειο της!

ΠΟΛΙΤΙΚΗ4 ημέρες πριν

Η νέα κυβερνητική απάτη των 32 δισ. ευρώ: Ένα «καραμπινάτο» Μνημόνιο προσπάθησαν να μας το «σερβίρουν» ως… επιχορήγηση

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ4 ημέρες πριν

ΠΑΤΡΑ: Συγκλονίζει η ιστορία της 27χρονης που έπεσε σε κώμα μετά τη γέννα – Τι δήλωσε ο σύζυγός της

ΟΤΙ ΝΑ ΝΑΙ4 ημέρες πριν

45χρονος Πατρινός γνώρισε τη γυναίκα της ζωής του στο ψυχιατρείο και την έκλεψε!

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ4 ημέρες πριν

Αναστάτωση στο Νότιο Πάρκο της Πάτρας από την παρουσία νεαρών με κράνη

ΚΟΣΜΟΣ2 ημέρες πριν

Νηπιαγωγός έπνιξε βρέφος με μαξιλάρι- Σκληρές ΕΙΚΟΝΕΣ

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ4 ημέρες πριν

ΠΑΤΡΑ: Αυτή είναι η λύση που προτείνει ο Καραμανλής για το τρένο! 300 μέτρα υπογειοποίηση

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ2 ημέρες πριν

Της κακομοίρας στη ΜΕΘ του Ρίου – Πέθανε 5χρονη και τα έσπασαν οι συγγενείς της

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ2 ώρες πριν

Ραγίζει καρδιές ο σύζυγος της Δώρας – “Κάποιοι κατέστρεψαν όνειρα, να δικαιωθεί η ψυχούλα της”

ΚΟΣΜΟΣ1 εβδομάδα πριν

Στις φλόγες οι ΗΠΑ για τον θάνατο του Τζορτζ Φλόιντ – Απαγόρευση κυκλοφορίας σε πολλές πόλεις

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ1 εβδομάδα πριν

Πάτρα: Kαθαρισμός του κολυμβητηρίου της Αγυιάς – Ξεκινά η ανάπλαση του χώρου

ΚΟΙΝΩΝΙΑ2 εβδομάδες πριν

Τραγωδία – Αυτοκίνητο παρέσυρε και σκότωσε 45χρονο – Εξαφανίστηκε ο οδηγός – ΦΩΤΟ

ΚΟΙΝΩΝΙΑ2 εβδομάδες πριν

Άνθησε μετά από ένα μήνα το Ακάνθινο Στεφάνι του Εσταυρωμένου σε εκκλησία κοντά στη Ναυπακτία!

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ2 εβδομάδες πριν

Απίστευτο κι όμως αληθινό: Χιονίζει στον Παρνασσό! – ΒΙΝΤΕΟ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ2 εβδομάδες πριν

Ο Γεωργιάδης κόβει κάθε συζήτηση για ΦΠΑ 6% στην εστίαση – Θα έχουμε δημοσιονομικό πρόβλημα

ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ2 εβδομάδες πριν

ΠΑΤΡΑ: Γυναίκα ήρθε αντιμέτωπη με τέσσερα φίδια – ΒΙΝΤΕΟ

ΚΟΣΜΟΣ2 εβδομάδες πριν

Βίντεο – ντοκουμέντο από τη συντριβή του αεροσκάφους στο Πακιστάν

ΚΟΙΝΩΝΙΑ3 εβδομάδες πριν

Καλλιθέα: Βίντεο ντοκουμέντο από την επίθεση με οξύ στην 34χρονη – Τι λέει ο γιατρός που την είδε – BINTEO

Facebook Patratora

Διαφήμιση
Διαφήμιση